ეთიკა
კატეგორია - ეთიკა
მაშველები დღემდე ეძებენ მდინარე რიონში, სოფელ ნამოხვანთან 10 აპრილს გაუჩინარებულ ადამიანს, თუმცა რამდენიმე მედიამ ის შემთხვევის დღესვე გამოაცხადა გარდაცვლილად, ზოგიერთმა კი ამბავი "თვითმკვლელობად" შერაცხა.

თუ სამართლებრივად დადასტურებული არ არის, რომ საქმე გვაქვს სუიციდთან, თავად ნუ გააკეთებთ საქმის ამგვარ კვალიფიკაციას

მედიის უმეტესობა, ონლაინ გამოცემა “რეგინფოს” დაეყრდნო. რეგიონული გამოცემა სათაურშივე მტკიცებით ფორმაში წერდა, რომ “ნამოხვანში ჰესის საწინააღმდეგო აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ თავი მოიკლა”.alt

გამოქვეყნებიდან 2 დღის შემდეგ, 12 აპრილს, "რეგინფომ" სტატიის სათაური და შინაარსი შეცვალა, თუმცა ეს ამბავი თავდაპირველი ფორმით სხვა გამოცემების ვებგვერდებზე დღემდე იძებნება.

"როგორც თვითმხილველები, ისე რიონის ხეობის მცველები გვიმტკიცებდნენ და აგვიღწერდნენ ამბავს ისე, რომ წყალში გადახტომის შემდეგ ბიჭი მდინარემ წაიღო და დაიხრჩო, ამიტომაც გამოვიტანეთ ასეთი სათაური" - განმარტავს გამოცემის დირექტორი და მთავარი რედაქტორი, გელა მთივლიშვილი.

თუმცა, მოგვიანებით, როცა ამბის ახალი დეტალები გაირკვა, მთივლიშვილის თქმით, რედაქციაში დაიწყეს მსჯელობა იმაზე, რომ "ჯობდა, მეტი სიფრთხილე გამოეჩინათ და, მაგალითად, სათაურში ეთქვათ, რომ მამაკაცი წყალში გადახტა, ხოლო "თვითმკვლელობა" საერთოდ არ ეხსენებინათ. "ნაჩქარევი გადაწყვეტილება ვეღარ შევცვალეთო," - დასძენს "რეგინფოს" რედაქტორი.


აუდიტორიამ უნდა იცოდეს რა გასწორდა [მასალაში], შესაბამისად ცხადად და მკაფიოდ უნდა იყოს მითითებული რა იყო არასწორი და რა არის სწორი

12 აპრილს ჩასწორებულ სტატიას "რეგინფომ" სარედაქციო განმარტებაც დაურთო. გამოცემამ შეცვალა სათაური და პირველი აბზაცი, სადაც ნათქვამი იყო, რომ "კაცმა თავი მოიკლა."

"რეგინფოზე" დაყრდნობით გავრცელებული ინფორმაცია დღემდე უცვლელია ტელეკომპანია "ოდიშინიუსის" ვებგვედზე. სტატიაში ვკითხულობთ, “ნამახვანჰესის მშენებლობის საწინააღმდეგო აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ თავი მოიკლა”, წყაროდ, კი "რეგინფოა" მითითებული.
alt
ასეთივე სათაურით ვებგვერდზე სტატია გამოაქვეყნა “მთავარმა არხმაც”. ტელეკომპანიაც “რეგინფოს” ეყრდნობოდა და მტკიცებით ფორმაში წერდა, რომ კაცმა თავი მოიკლა. “მთავარმა” სტატია იმავე დღეს შეცვალა, შეასწორა სტატიის სათაური და შინაარსი, თუმცა, ამის შესახებ აუდიტორიისთვის არ უცნობებია. ჩასწორებულ სტატიაში ვკითხულობთ, რომ კაცმა "სავარაუდოდ" მოიკლა თავი.

“რეგინფოზე” დაყრდნობით, “სავარაუდო თვითმკვლელობაზე” საუბრობდა ტელეკომპანია “პირველიც”.

გარდა იმისა, რომ მედიების ნაწილმა 30 წლამდე კაცი ნაადრევად გამოაცხადა გარდაცვლილად, ნაწილმა თვითმკვლელობის მიზეზებიც “გამოიკვლია”. მაგალითად, ტელეკომპანია “რუსთავი 2” წერდა, რომ კაცს, სავარაუდოდ, დეპრესია ჰქონდა. მაუწყებელი თვითმხილველებს ეყრდნობოდა და ამბობდა, რომ მას “რამდენიმე დღის წინ დედა გარდაეცვალა და თვითმხილველები არც სუიციდს გამორიცხავენ”.


alt  alt

ეთიკური გაშუქების სახელმძღვანელოები მედიებს მოუწოდებენ, რომ განსაკუთრებული სიფრთხილე გამოიჩინონ მსგავსი თემების გაშუქებისას.

ნახეთ მსგავს თემაზე: ფსიქოლოგი მაია ცირამუა - "ასაწონ-დასაწონია, რა დევს სასწორზე, საზოგადოების მაღალი ინტერესი, პოპულარობა, მაღალი რეიტინგი თუ ადამიანი?"

altaltaltaltalt
კატეგორია - ეთიკა
5 აპრილს “ფორმულას” ეთერში ოჯახში სავარაუდო ძალადობაზე სიუჟეტი გავიდა.

ამბავი ეთიკური სტანდარტების დარღვევით გაშუქდა:

  • სიუჟტში ღიად იდენტიფიცირებულნი იყვნენ ძალადობის სავარაუდო მსხევრპლი, სავარაუდო მოძალადე და მისი არასრულწლოვანი შვილი;
  • ისმოდა ბრალდებები, რომლებიც არ იყო გამყარებული თვალსაჩინო ფაქტებით;
  • არ იყო გათვალისწინებული ბავშვთა უფლებები;
  • ჟურნალისტი ძალადობის სავარაუდო შემთხვევებს არა რელევანტურ უწყებებთან, არამედ მეზობლებში არკვევდა;
  • საუბარი იყო ძალადობაში დადანაშაულებული ქალის პირადი ცხოვრების არასაჭირო დეტალებზე;
  • ხდებოდა ალკოდამოკიდებული ადამიანების სტიგმატიზება;

რას ამბობს მედიაში ამბის ეთიკურად გაშუქების სახელმძღვანელოები და როგორ გააშუქა ოჯახში სავარაუდო ძალადობა “ფორმულამ”?

ბავშვთა უფლებები


სიუჟეტში აქცენტი კეთდებოდა ძალადობაში ბრალდებულის შვილზე, რომელიც, რესპონდენტების და ჟურნალისტის მტკიცებით, თავადაც მსხვერპლი იყო და არასათანადო პირობებში იზრდებოდა. არასრულწლოვანი პირდაპირ იყო იდენტიფიცირებული.

სიუჟეტში ჟურნალისტმა დაურეკა სოციალურ მუშაკს, რომელიც ამბობს, რომ დედის მხრიდან ბავშვზე ძალადობა “არ იკვეთება”. ჟურნალისტი კი ამტკიცებდა, რომ არასრულწლოვანი დასტრესილია და ეს “ ერთი შეხედვითაც” ნათელია.

“ერთი შეხედვითაც კი ჩანს, რომ 12 წლის ბიჭის მდგომარეობა იმდენად სტრესულია, რომ მასთან დალაპარაკება საჭიროდ არ ჩავთვალეთ” - ამბობს ავტორი ბავშვის კადრების ფონზე და ამტკიცებს, რომ “მოზარდი რომ არასათანადო პირობებში იზრდება, ამას ეს კადრებიც მოწმობს, რომელიც უკიდურეს გაჭირვებას და ასევე საცხოვრებელში ანტისანიტარიას ასახავს”.

ეთერში გავიდა ფარულად ჩაწერილი ერთ-ერთი მეზობლის კომენტარიც, რომელიც ამბობს - “სულ სხვანაირია, ამ სტრესში გადებილებულია ბავშვი…”

ქარტიის გაიდლაინის მიხედვით, ბავშვთა საკითხების გაშუქებისას, ჟურნალისტმა შემდეგი რეკომენდაციები უნდა გაითვალისინოს:

  • უპირატესი მნიშვნელობა მიანიჭეთ ბავშვის ინტერესებს, არ მოამზადოთ ისეთი მასალა, რომელიც საზიანო იქნება მისთვის.
  • ბავშვთა უფლებების დარღვევის ფაქტები განიხილეთ, როგორც უმნიშვნელოვანესი საკითხები, რომლებიც საჭიროებს გამოძიებასა და საზოგადოების ყურადღებას.
  • იფიქრეთ არამხოლოდ იმაზე, რომ თავად დაიცვათ ბავშვის ინტერესები, არამედ რესპონდენტსაც არ მისცეთ ბავშვის უფლებების შელახვის შესაძლებლობა.
  • ეცადეთ ჟურნალისტური მასალის მთავარი მიზანი სისტემური პრობლემის მხილება იყოს - რატომ არის საჭირო საზოგადოების დახმარება ბავშვის სიცოცხლის გადასარჩენად და რატომ ვერ უზრუნველყოფს მის მკურნალობას სახელმწიფო. გახსოვდეთ, რომ მასალის გმირი ბავშვის გარდა იმავე მდგომარეობაში კიდევ არაერთი ადამიანია და მათ თქვენთან დაკავშირება ვერ მოახერხეს.
  • მნიშვნელოვანია, ბავშვთა სიღარიბე და სოციალური პრობლემები გააშუქოთ თანმიმდევრობით. კონკრეტული ისტორიები გამოიყენეთ ზოგადი, სისტემური პრობლემის წარმოსაჩენად

იდენტიფიცირება

“ფორმულას” ეთერში გასულ სიუჟეტში ღიად იყვნენ იდენტიფიცირებულნი რესპონდენტები - ვიდეოში ნაჩვენები იყო თითოეული მათგანის, მათ შორის არასრულწლოვნის სახე და დასახელებული იყო ძალადობაში ბრალდებულის და სავარაუდო მსხვერპლის სახელი და გვარი.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის “ბავშვთა საკითხების გაშუქების” გაიდლაინის მიხედვით, დაუშვებელია ნებისმიერი ფორმის ძალადობის შემთხვევაში არასრულწლოვნის როგორც პირდაპირი, ისე ირიბი იდენტიფიცირება, იმის მიუხედავად, არასრულწლოვანი მოძალადის როლშია, მსხვერპლის თუ მოწმის.

კრიმინალის გაშუქების” სახელმძღვანელო კი ამბობს, რომ მსხვერპლის სახელის და გვარის ცოდნა, როგორც წესი, არაფრისმომცემია ხოლმე. ამავე სახელმძღვანელოში ნათვამია, რომ ბრალდებულის შესახებ ინფორმაციის გავრცელებამ შესაძლებელია გამოიწვიოს აგრესია საზოგადოებაში როგორც მის, ისე მისი ახლობლების მიმართ. შესაბამისად, მედიას უნდა ესმოდეს ის რისკი, რასაც ბრალდებულის შესახებ ინფორმაციის გავრცელება გამოიწვევს.

ურთიერთბრალდებები და პირადი ცხოვრების დეტალები

“ფორმულას” ეთერში გასულ სიუჟეტში, ოჯახის წევრები ერთმანეთს ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებდნენ.

71 წლის ქალი და რომელიც ამბობდა, რომ 38 წლის დისშვილი მასზე ფიზიკურად და ფსიქოლოგიურად ძალადობდა: “აქ მეძინა, მოვიდა და მგუდავდა [...] ჩემი და ხომ მოკლა უკვე თავისი ლოთობით და ცემით და ახლა ჩემი სიკვდილი უნდა, რომ თავისი საყვარელი მოიყვანოს და აქ იცხოვრონ. მარტო მე კი არ მექცევა ასე სასტიკად, შვილსაც აშიმშილებს, არ უვლის, სკოლაში არ უშვებს. დაშინებული ჰყავს, სულ აკანკალებს, ბავშვი აღარ მეტყველებს შიშისგან”.

38 წლის ქალი კი ყველაფერ ამას უარყოფდა და დეიდამისს თავად ადანაშულებდა ძალადობაში: “ხელი მკრა და წავიქეცი. მიკრო ინსულტი მაქვს გადატანილი, როგორ ვიძალადებდი. [...] მსახიობია, უნდა რომ აქედან გამაგდოს და დედაჩემის წილიც თვითონ დარჩეს, თორემ მე სხვა სახლიც მაქვს.”

ამ უარყოფის მიუხედავად, ავტორი სავარაუდო მსხვერპლზე დაყრდნობით ყვებოდა, რომ 38 წლის “ალკოდამოკიდებული ქალი მუდვილად ძალადობს 71 წლის დეიდაზე, ართმევს ფულს, სცემს და აშიმშილებს. ასევე, ძალადობს საკუთარ შვილზე, რომელიც ამ კონფლიქტის მოწმეა”.

სიუჟეტის ავტორი ამ ბრალდებებს მეზობლების კომენტარებით ამყარებდა: “უხასიეთო გოგოა, სვამს და შეურაცხყოფას აყენებს”, “ბავშვსაც ისეთ დღეში აგდებს…” და ა.შ.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მეათე პრინციპის მიხედვით, “ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს ადამიანის პირად ცხოვრებას და არ შეიჭრას პირად ცხოვრებაში, თუ არ არსებობს განსაკუთრებული საზოგადოებრივი ინტერესი”.

კრიმინალის გაშუქების გაიდლაინში ვკითხულობთ, რომ ძალადობის გაშუქებისას უნდა დავიცვათ ბალანსი საზოგადოებრივ ინტერესსა და ეთიკურ გაშუქებას შორის.

პირადი ცხოვრების გაშუქების გაიდლაინში კი ხაზგასმით აღნიშნულია, რომ ფარულად გადაღება შესაძლებელია ინფორმაციის მოპოვების მიზნით, თუმცა მხოლოდ მაშინ უნდა გამოქვეყნდეს, თუკი რედაქცია დაასაბუთებს, რომ ღიად ვერ მოიპოვა იგივე ინფორმაცია და აუცილებელი იყო მისი გადაცემა;

სამი გამოკითხული მეზობლიდან ჟურნალისტს ორი ფარულად ჰყავდა ჩაწერილი და ტექსტში დასძენდა, რომ ისინი “ძალადობას ადასტურებენ, თუმცა, ამაზე საჯაროდ არ ლაპარაკობენ, რადგან “მოძალადე ქალის” ეშინიათ”. სიუჟეტში არ ჩანდა, რომ მეზობლების ფარულად ჩაწერა მაღალ საჯარო ინტერესს ემსახურებოდა.

მეზობლები მთავარ წყაროებად

სიუჟეტში ჟურნალისტს მთავარ წყაროებად მეზობლები ჰყავდა ჩაწერილი და იმის ნაცვლად, რომ რელევანტური წყაროებისტვის მიემართა, მეზობლებში იკვლევდა, ძალადობის მსხვერპლია თუ არა ბავშვი - “ანუ ძალადობის მსხვერპლია?” - ეკითხება ერთ-ერთ რესპონდენტს, რომელიც ფარულად ჰყავს ჩაწერილი. ის კი უდასტურებს - “აუცილებლად”.

ჟურნალისტი იმასაც მეზობლებში არკვევდა, იცის თუ არა ძალადობის შესახებ პოლიციამ და დაწყებულია თუ არა გამოძიება:

“მეზობლები ამბობენ, რომ კონფლიქტის შესახებ ინფორმირებულია პოლიცია, რომელიც გამოძახებაზე დღესაც იყო მოსული. 71 წლის ქალი განყოფილებაში გადაიყვანა, თუმცა, როგორც მოხუცი ამტკიცებს, მას ჩვენება არ ჩამოართვეს და ეს იმით აუხსნეს, რომ ასე ზედმეტ პრობლემებს აარიდეს [...] სოციალური მუშაკი ამტკიცებს, რომ გამოძიება დაწყებულია. მეზობლები კი ყვებიან, რომ სამართალდამცავებს ჯერ არავინ გამოუკითხავთ.”

სიუჟეტის ბოლოს კი ვიგებთ, რომ ჟურნალისტმა იცოდა, ვისთვის შეიძლებოდა მიემართა - “ვიდრე სახელმწიფო ზრუნვის აპარატი სათანადოდ ამუშავდება, პოლიცია წლების წინ დაწყებული ძალადობის ისტორიას გამოიძიებს, სოციალური სააგენტო კი დაადგენს ვინ არის მოძალადე, ფაქტია, რომ 12 წლის ბიჭის მდგომარეობა დღითიდღე მძიმდება”.

ერთადერთი რელევანტური წყარო სიუჟეტში ორგანზაციის, "პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის" თავმჯდომარე, ანა აბაშიძე იყო, რომელიც ვიდეოს დასკვნით ნაწილში უფლებების კუთხით ზოგად მდგომარეობაზე საუბრობდა.
კატეგორია - ეთიკა
„საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტის“ (IRI-ს) კვლევა, რომელიც 2021 წლის 2-26 თებერვლის პერიოდში საზოგადოების განწყობებს ასახავს, არ მოხვდა “მთავარისა” და “პოსტვ-ის” 5 აპრილის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებში.

სხვა ტელეკომპანიებმა კი 5 აპრილს გამოქვეყნებული 100-გვერდიანი კვლევა, რომელიც პოლიტიკურ და სოციალურ საკითხებს, საერთაშორისო ურთიერთობებს, მედიასა და პანდემიას ეხებოდა, სხვადასხვა აქცენტით გააშუქეს.

ტელეკომპანია იმედი:

თემის გაშუქებისას "იმედის" წამყვანები ამბობდნენ, რომ “აღიარებულია ქართული ოცნების რეიტინგი და მთავრობის მიერ პანდემიის ეფექტიანად მართვა”, მიუხედავად იმისა, რომ “IRI-ის კვლევის საველე სამუშაოებს საქართველოში IPM ატარებს, რომელიც ნაციონალურ მოძრაობასთან არაერთხელ აღმოჩნდა დაკავშირებული. მის მონაცემებს კი არაერთხელ ჰქონია ასევე სანდოობასთან პრობლემა.”

ტელეკომპანიამ ყურადღება გაამახვილა თემებზე:
  • როგორ აფასებენ გამოკითხულები კოვიდ-19-ის წინააღმდეგ მთავრობის საქმიანობას;
  • ქართული ინსიტუტების საქმიანობისადმი განწყობა;
  • პოლიტიკური პარტიების მხარდაჭერა;
  • ოპოზიციის ბოიკოტი პარლამენტში შესვლაზე;
  • გამოკითხულთა აზრი რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებაზე;
  • საგარეო პოლიტიკისა და ტელევიზიებისადმი ნდობა.

“იმედის” წამყვანების ტექსტის მიხედვით, “კიდევ ერთი საინტერესო მონაცემი გახლავთ ის, რომ იდენტური 45% ემხრობა და ეწინააღმდეგება ასევე რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებას ქვეყანაში. ლოგიკურად მომხრეთა მონაცემი არის ოპოზიციის მხარდამჭერთა მონაცემი, თუმცა, “აიფიემისათვის” დამახასიათებელ ცდომილებას თუ გავითვალისწინებთ, მათი რაოდენობა შესაძლოა გაცილებით ნაკლები იყოს, ვიდრე არის 45% და საბოლოოდ, ეს ტენდენცია შესაძლებელია საპარლამენტო არჩევნების შედეგების კიდევ ერთ ლეგიტიმაციად განვიხილოთ.”

“იმედს” არ უხსენებია, რომ “კითხვაზე, უჭერთ თუ არა მხარს ოპოზიციიის გადაწყვეტილებას პარლამენტში შესვლისთვის ბოიკოტის გამოცხადებაზე?” გამოკითხულთა 15 % ამბობს, რომ სრულად უჭერს მხარს. წამყვანებმა ეს ნაწილი მხოლოდ ნაწილობრივ გააშუქეს: “42% აბსოლუტურად არ უჭრს მხარს ოპოზიციის ბოიკოტს, 18% გარკვეულწილად არ უჭერს მხარს, 11% გარკვეულწილად უჭერს მხარს”

ტვ პირველი

"ტვ პირველმა" შემდეგ საკითხებზე გაამახვილა ყურადღება:
  • როგორი მიმართულებით ვითარდება ქვეყანა;
  • მომავალ კვირას რომ არჩევნები იყოს, რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას;
  • ოპოზიციის ბოიკოტი პარლამენტში შესვლაზე;
  • რომელ პარტიას არ მისცემდა ხმას ხალხი;
  • საჯარო პირების პერსონალური რეიტინგი.

წამყვანები კვლევის პოლიტიკურ ნაწილში ხაზს უსვამდნენ იმ ამომრჩევლების თემას, რომლებსაც ვერ გადაუწყვეტიათ, ან არ ამობენ, ვის მისცენ ხმა. ყურადღება გამახვილდა იმაზეც, რომ ოპოზიციური პარტიების რეიტინგი ჯამში ერთი პროცენტით ჩამოუვარდებოდა “ქართული ოცნების რეიტინგს.

ფორმულა

"ფორმულას" მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში კი ყურადღება “ ეკონომიკური საკითხების მიმართ მოქალაქეების შეშფოთებასა და მთავრობის მიერ კორონავირუსის მართვის პროცესისადმი უკმაყოფილებას” დაეთმო.

მაუწყებლის მიერ გამოკვეთილი აქცენტები:

  • ეკონომიკური ვითარების გაუარესება;
  • ქვეყნის განვითარების მიმართულება;
  • საქართველოში არსებული მთავარი პრობლემები;
  • პანდემიის მართვა;
  • პარტიების მხარდაჭერა;
  • პარტიების ნეგატიური რეიტინგი - ვის არ მისცემდნენ ხმას არავითარ შემთხვევაში;
  • პერსონალური რეიტინგები;
  • ვადამდელი არჩევნების ჩატარების საკითხი;
  • ოპოზიციის ბოიკოტი;
  • საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორები;
  • რუსეთიდან საფრთხე;
  • უმუშევრობა და სოფლებსა და მუნიციპალიტეტებში სასმელი წყლის პრობლემა.

“მნიშვნელოვანი რასაც კვლევა აჩვენებს, არის სოციალური მდგომარეობის დამძიმება და უნდობლობის გაღრმავება მთავრობის მიმართ, თუნდაც იმ საკითხში, რომელსაც თავად ფიქრობს, რომ ყველაზე კარგად მართავდა - ეს არის პანდემია”, - ასკვნიდა “ფორმულას” წამყვანი.

სხვა ტელეკომპანიებს, რომელთა მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებსაც ჩვენ დავაკვირდით, კვლევის შედეგები ძირითადად წამყვანების სუბიექტური მოსაზრებების გარეშე ჰქონდათ გაშუქებული. ამიტომ გთავაზობთ მხოლოდ კვლევაში მათ მიერ შერჩეული თემების ჩამონათვალს.

პირველი არხი

IRI-ის კვლევიდან თემების სიმრავლით გამოირჩეოდა საზოგადოებრივი მაუწყებელი.

მთავარ გამოშვებაში გააშუქეს:

  • ოპოზიციის ბოიკოტი;
  • პარტიების დადებითი და ნეგატიური რეიტინგები;
  • 31 ოქტომბერს ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნების შეფასება;
  • მოსახლეობის აზრი რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებაზე;
  • პოლიტიკური და საჯარო პირების პერსონალური რეიტინგი;
  • ინსტიტუტების საქმიანობის შეფასება;
  • ქვეყნის წინაშე არსებული ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემები;
  • საქართველოს პოლიტიკური პარტნიორები;
  • პანდემია.
რუსთავი 2

კურიერის” ეთერში ყურადღება გამახვილდა საკითხებზე:

  • ეკონომიკიური მდგომარეობის შეფასება;
  • ქვეყნის მთავარი პრობლემა;
  • პანდემიის მართვის მიმართ “მოსახლეობის დადებითი განწყობა”;
  • ოპოზიციის ბოიკოტი;
  • ვადამდელი არჩევნების საკითხი;
  • პარტიებისა და საჯარო პირების რეიტინგები;
  • 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების შეფასება;
  • ქვეყნის მთავარი გამოწვევა;
  • კოვიდ-19-ის წინააღმდეგ აცრის შესახებ კვლევის შედეგები.

ევრონიუსი

"ევრონიუსმა" კი 19:00-საათზე გასულ გამოშვებაში ეთერი IRI-ის კვლევიდან საზოგადოების განწყობებს შემდეგ თემებზე დაუთმო:

  • რიგგარეშე არჩევნების ჩატარება;
  • პოლიტიკური პარტიების მხარდაჭერა;
  • კოვიდ-19-ის წინააღმდეგ აცრა;
  • საჯარო პირების პერსონალური რეიტინგი

აჭარის ტელევიზია 

IRI-ის კვლევიდან აჭარის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა 5 აპრილის მთავარ საინფორმაციოში შემდეგ თემებზე გაამახვილა ყურადღება:

  • მედიის თავისუფლება;
  • დემოკრატია;
  • ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასება;
  • პარტიების მხარდაჭერა;
  • რიგგარეშე არჩევნები;
  • ოპოზიციის ბოიკოტი;
  • ქვეყნის მიმართულება;
  • 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების შეფასება;
  • საჯარო პირების რეიტინგი
კატეგორია - ეთიკა
რუსი ჟურნალისტის, ვლადიმერ პოზნერის საქართველოში ვიზიტი ქართულმა ტელევიზიებმა სხვადასხვა აქცენტით გააშუქეს.

ეს ამბავი 1 აპრილს დღის მთავარი თემა იყო ტელევიზიების მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებში.

  • მაუწყებლების ნაწილი ცდილობდა მაყურებელი დაერწმუნებინა, რომ პოზნერის ვიზიტს “ფსევდოპატრიოტები”, “კრემლის დაკვეთის შემსრულებელი” და “ორმაგ სტანდარტებში შემჩნეული ოპოზიცია” აპროტესტებდა;
  • ნაწილი ირწმუნებოდა, რომ “ოკუპაციის მხარდამჭერი პუტინის ხალხი” ხელისუფლების მფარველობით შემოვიდა საქართველოში;
  • ნაწილი კი მიმდინარე მოვლენების მშრალი და ფაქტობრივი გაშუქებით შემოიფარგლა;

ვლადიმერ პოზნერი საქართველოში 31 მარტს, დაბადების დღის აღსანიშნავად ჩამოვიდა. რასაც იმავე დღეს, გვიან ღამით, სამოქალაქო აქტივისტებისა და პოლიტიკოსების პროტესტი მოჰყვა. პოზნერს, თანმხლებ პირებთან ერთად, რამდენიმე საათში, გამთენიისას აქციების ფონზე მოუწია ქვეყნის დატოვება.
ტელეკომპანიების უმეტესობამ, რომელთა მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებსაც 1 აპრილს “მედიაჩეკერი” აკვირდებოდა, ამ ამბავს საინფორმაციო ეთერის დიდი ნაწილი დაუთმო.  alt


პოზნერის ვიზიტთან დაკავშირებული მოვლენების გაშუქებისას, “იმედი” ნახევარი საათის განმავლობაში ხელისუფლების რიტორიკას მისდევდა. ტელეკომპანიის სიუჟეტებში ხშირად ისმოდა ფრაზა, რომ “რუსულმა ნაციონალურმა მოძრაობამ” მოქალაქეთა პროტესტი თავისი პარტიული ინტერესისთვის გამოიყენა. “იმედის” წამყვანები, ჟურნალისტები და შერჩეული რესპონდენტები ერთნაირად არწმუნებდნენ აუდიტორიას, რომ ხელისუფლებას შესაბამისი, ადეკვატური რეაქცია ჰქონდა, “რადიკალურ ოპოზიციას კი - დესტრუქციის მორიგი მცდელობა”.

“ფსევდოპატრიოტული ისტერია” - ამ სათაურით გასულ სიუჟეტში, პოსტვ-ის” ჟურნალისტი და წამყვანი საპროტესტო აქციის მონაწილეებს მოიხსენიებდნენ ფრაზებით: “რუსეთუმე მინდია გულიას ხელის ბიჭი მაქარაშვილი”, “სააკაშვილის კიევის მარიონეტები”, “ჩეკისტების სკოლის კურსდამთავრებული ელენე ხოშტარია” და ა.შ.

“პოსტვ”, “იმედის” მსგავსად, მმართველი პარტიის მიერ გავრცელებულ გზავნილებს იმეორებდა და კიდევ უფრო აგრესიული ტონით ცდილობდა მაყურებელი დაერწმუნებინა, რომ პოზნერის ვიზიტს არა სამოქალაქო აქტივისტები, არამედ “ფსევდოპატრიოტები” და “კრემლის დაკვეთის შემსრულებლები აპროტესტებენ”, ხელისუფლება კი კანონის შესაბამისად მოქმედებდა.

“ოპოზიციის ორმაგ სტანდარტებზე” აკეთებდა აქცენტს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხიც სიუჟეტში სახელად “პოზნერის ჩაშლილი ვოიაჟი”. “ბოლო 24 საათს თუ რაიმე ასათაურებს, ეს ორმაგი სტანდარტია, ორივეგან - სამოქალაქო ყოფაშიც და პოლიტიკურ ცხოვრებაშიც” - ამ შესავლით დაიწყო სიუჟეტი ავტორმა, ბოლოს კი, “ოპოზიციის ორმაგი სტანდარტის” დამადასტურებლად მაყურებელს ელენე ხოშტარიას რუსული დიპლომი და “პატრიოტთა ალიანსის” და ნინო ბურჯანაძის კრემლში ვიზიტები შეახსენა.

სრულიად საპირისპიროდ გაშუქდა ამბავი “მთავარი არხზე”, რომელმაც “ვლადიმერ პუტინის კარის ჟურნალისტისა და მისი ამალის” ჩამოსვლა პირდაპირ ბიძინა ივანიშვილს და “ქართული ოცნებას” დაუკავშირა. “უტიფრობის პიკი”, “ანტიდასავლურობა” და ხელისუფლების მიერ კრემლის პოლიტიკის გატარება იყო მაუწყებლის მთავარი გზავნილები. ჟურნალისტები ცდილობდნენ აუდიტორია დაერწმუნებინათ, რომ პოზნერის ვიზიტი და წვეულება “ქართული ოცნების” თანხმობის გარეშე ვერ დაიგეგმებოდა.

“მთავარი არხის” მსგავსად, “ტვ პირველიც” ყურადღებას იმაზე ამახვილებდა, რომ “ხელისუფლებამ ქვეყანაში “პუტინის ხალხი” შემოუშვა”. მაუწყებელი ირწმუნებოდა, რომ ხელისუფლებამ “მწვანე შუქი აუნთო” იმ ბიზესმენებსაც, ვინც რუს ჟურნალისტს და მის კაციან დელეგაციას ქვეყანაში “დროსტარების უფლება მისცა”.

პოზნერის ვიზიტთან დაკავშირებით სახელმწიფო ორგანოების ჩართულობაზე საუბრობდა ტელეკომპანია “ფორმულაც”. “ნარუშილოვკა კრემლის იდეოლოგისთვის” და ხელისუფლების თავდასხმები ოპოზიციის წინააღმდეგ” - ამ აქცენტებით გააშუქა მაუწყებელმა ამბავი მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში. “ფორმულამ” რუსი ჟურნალისტის ვიზიტი რუსი დეპუტატის, სერგეი გავრილოვის საქართველოში ჩამოსვლას შეადარა და 31 მარტს განვითარებული მოვლენებს “პოზნერის ღამე” უწოდა.

შედარებით ნეიტრალური ტონით ყვებოდნენ ამბავს “რუსთავი 2-ისა” და აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელის ჟურნალისტები. სიუჟეტში, სახელწოდებით “სკანდალური იუბილე” ტელეკომპანია “რუსთავი 2” ვრცლად შეეხო წვეულების დეტალებს და პოზნერის საწინააღმდეგო აქციის მიმართ გამოხმაურებებს როგორც საქართველოში, ისე რუსეთში. აჭარის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა კი მაყურებელს მოუყვა პოზნერის ვიზიტის მიმართ საქართველოში გაკეთებულ შეფასებებზე, რუსი ჟურნალისტის ბიოგრაფიასა და რუსული მედიის გამოხმაურებაზე.
კატეგორია - ეთიკა
სექსუალური ძალადობის სავარაუდო მსხვერპლი ქალის რევიქტიმიზაცია, რეტრავმატიზაცია, დისკრიმინაცია და დამნაშავედ წარმოჩენა - გადაცემა “სხვა ნანუკას” წამყვანის ნანუკა ჟორჟოლიანის შეკითხვებმა და რეპლიკებმა, რომელსაც ის პოლიტიკოს გოგი წულაიას მხრიდან სავარაუდო სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ ქალთან ასმათ დვალიშვილთან საუბარში იყენებდა, არამხოლოდ გადაცემის სტუმრის, არამედ, ზოგადად, ძალადობის მსხვერპლი ქალების დისკრიმინაციასა და ამ თემაზე საზოგადოებაში ღრმად გამჯდარი სტერეოტიპების გაღრმავებას შეუწყო ხელი.
  • "ცოტათი დაუჯერებლად ჟღერს, რომ კაცმა გონება წაგივიდეს ისე იძალადოს შენზე, გაგკოჭოს, მერე ტუჩზე უკბინო და მერე შენ მაინც ამ კაცთან ერთ სივრცეში გაჩერდე"

  • "მე რომ რომელიმე მეგობარმა ეს მაკადროს ახლა, რასაც შენ ამბობ კომენდანტის საათი კი არა დაიწყევლის, რომ დაიბადა"

  • "მძაფრად მიყვები ამ ძალადობას და საერთოდ აღარ მესმის იმ სივრცეში როგორ მოხდა შენი გაჩერება”
  • "ანუ ამის შემდეგაც არ მიდიხარ სახლიდან?"

  • “მე რას ვიზამდი შენ ადგილას, თუ გაინტერესებს, პირველივე ძალადობაზე მექნებოდა რეაქცია"

ეს არის ნაწილი იმ რეპლიკებისა და შეკითხვებისა, რომლითაც 24 მარტს, ტელეკომპანია "მთავარი არხის" გადაცემა "სხვა ნანუკას” წამყვანი სექსუალური ძალადობის სავარაუდო მსხვერპლ ქალს მიმართავდა. გადაცემის სტუმარი ასმათ დვალიშვილი იყო, რომელიც პარტია “თავისუფალი საქართველოს” ყოფილ თანათავმჯდომარეს, გოგი წულაიას სექსუალური ძალადობის მცდელობაში ადანაშაულებს.

გადაცემის მსვლელობისას წამყვანმა არაერთხელ გამოხატა გაკვირვება რესპონდენტის პასუხზე, რომლის მიხედვითაც, მასზე რამდენჯერმე ძალადობის მცდელობის მიუხედავად ის მოძალადესთან ერთ სივრცეში რჩებოდა:

"ეს ძალიან ინდივიდუალურია ასმათ, მაგრამ, როგორ გგონია, მხოლოდ ეს არის პრობლემა, რომ გოგი წულაია ცნობილია, რომ არ დაგიჯერეს თუ მაგალითად, ის, რომ ერთხელ იძალადა, ორჯერ იძალადა, სამჯერ, ოთხჯერ, ფიზიკურად მერე გაგკოჭა, მერე ქალი იძულებული გახდი, რომ ტუჩზე გეკბინა, თავი ისე დაგეცვა და არ გახვედი სივრციდან, სადაც შენზე ძალადობდნენ”... წამყვანი ეჭვქვეშ აყენებდა ძალადობის სავარაუდო მსხვერპლის გულისწასვლასაც:

“აი მე ხომ უნდა გითხრა რისი არ მესმის, რომ ცოტათი დაუჯერებლად ჟღერს, რომ კაცმა, არ ვიცი ახლა გონება წაგივიდეს ისე იძალადოს შენზე, გაგკოჭოს, მერე ტუჩზე უკბინო და მერე შენ მაინც ამ კაცთან ერთ სივრცეში გაჩერდე, თან მე ხომ რამდენჯერმე გკითხე როგორი მეგობარია შენი გოგი წულაია და ყოველთვის მითხარი, რომ საქმიანი. ეს არ არის შენი ბავშვობის მეგობარი, რომელიც არ გინდა, რომ ციხეში ჩავსა, გაწირო და აი, ხომ მიხვდი რას გიხსნი”, - უთხრა მან გადაცემის სტუმარს…

"ასმათ, ძალით კოცნაც ძალადობაა, ძალით შეხებაც ძალადობაა, ეს ყველაფერი ძალადობაა, უბრალოდ იცი რა ეპიზოდია ჩემთვის ცოტათი კითხვისნიშნის… ეს გულისწასვლის ეპიზოდი"...

როდესაც რესპონდენტმა თქვა, რომ სახლს კომენდანტის საათის მიზეზით ვერ ტოვებდა, წამყვანმა, ნანუკა ჟორჟოლიანმა უპასუხა: "გოგომ აგერ კვერზე დააშვებინა საშვი კაცო, შენ თუ მაგალითად ეტყოდი, რომ რაღაცა ან ბავშვი სადღაც ან რაღაცა სხვადასხვა მიზეზით გასვლის პრობლემა არ არის".

მაშინ როდესაც ძალადობის სავარაუდო მსხვერპლი საზოგადოების განწყობებზე საუბრობდა, თქვა, რომ მისთვის იმ პოზიციაში ყოფნა რთული იყო: “მრცხვენოდა იმის თქმის, რომ მე ძალადობის მსხვერპლი აღმოვჩნდი და მე მესმის ყველა იმ ქალბატონის, რომელიც ერიდება და რცხვენია ამის თქმის. მე ძალიან დღესაც მრცხვენია, რომ ამ მდგომარეობაში მოვედი. საზოგადოება არ არის ლმობიერი ასეთ ქალებთან”.

წამყვანი კი მის ამ მოსაზრებას არ დაეთანხმა: “არა, ვერ ვიტყვი, საზოგადოება შევაქოთ მოდი და მოვეფეროთ . არ ესმით იცი როგორი ქალების? ვინც ოჯახებს ანგრევს, ასეთ ქალებს აკრიტიკებენ. ათასპროცენტიანი”.

გადაცემა ვერც პოლიტიკურ ელფერს აცდა, რაც ბუნებრივია, ვინაიდან, საქმეში პოლიტიკოსი ფიგურირებს. თუმცა, მთავარი აქცენტი იყო არა ის, რომ ძალადობის საქმეში მსხვერპლი მეტად დაუცველია, როდესაც სავარაუდო მოძალადე ცნობილი პირია, არამედ, ის, რომ სავარაუდო მსხვერპლი სინამდვილეში შესაძლოა პროვოკატორი იყოს:

“ობიექტურად უნდა გითხრა და გულწრფელად, წარმოუდგენლად მეჩვენება და შენ არ ვიცი, ჩემზე ძლიერი ხარ შეიძლება, ჩემზე ამტანი ხარ შეიძლება და შეიძლება კიარა ასეა, რომ ადამიანმა ამდენჯერ იძალადოს, ასე იძალადოს და მიუხედავად ამისა, ერთ სივრცეში მასთან დარჩე. ასევე მინდა მაყურებელმა იცოდეს, რომ საზოგადოების ნაწილი განიხილავს, რომ ეს არის პროვოკაცია. პროვოკაციაზე წამოგებაც დანაშაულია. თუნდაც ამ კუთხით რომ ვიმსჯელოთ, მე კი არ განვიხილავ, რომ ეს პროვიკაციაა, უბრალოდ პროვოკაციაზე წამოგებაც არ არის სწორი სამართლებრივად”...

"შეიძლება შეკითხვები არსებობდეს, მათ შორის იმ ქალთანაც, რომელზედაც იძალადეს. ძალადობა დასაგმობია ერთი მხრივ და სასტიკად. ეს ცალკე საკითხია, მაგრამ სხვა საკითხია, როდესაც პოლიტიკოსზეა საუბარი, ხომ არ აქვს ამას პოლიტიკური ელფერი. ეს ხომ ბუნებრივი და ლოგიკურია, რომ ბატონ გოგი წულაიასთან ეს შეკითხვები ჩვენ გვექნება. იმიტომ, რომ ძალიან დაემთხვა მართლა მის პოლიტიკურ აქტივობას. ამიტომ ჟურნალისტებს გვიჩნდება შეკითხვები და ნუ უკვირთ ეს ადამიანებს”, - კიდევ ერთხელ თქვა გადაცემის ბოლოს წამყვანმა.

მიუხედავად იმისა, რომ გადაცემის ავტორი გამუდმებით უსვამდა ხაზს, რომ ნებისმიერი ფორმის ძალადობა ძალადობაა და ამბობდა, რომ შეკითხვების დასმისას ის რესპონდენტს არ აკრიტიკებდა, მისი შეკითხვები და რეპლიკები სწორედ რომ მსხვერპლის დადანაშაულების ტონს ატარებდა.

“ქალთა მიმართ სექსუალური ძალადობა არის უმძიმესი თემა. მათ მიმართ ემპათიის გამოჩენა უმნიშვნელოვანესია. ჟურნალისტს მუდმივად უნდა ახსოვდეს დისკრიმინაციის წახალისების საფრთხე ,რაც აშკარად მთლიანად უგულებელყოფილი იყო მისი [ნანუკა ჟორჟოლიანის] მხრიდან”, - ვკითხულობთ განცხადებაში, რომლითაც “ფემინა” (სივრცე, სადაც ქალები თავს გადამხდარ ძალადობაზე ყვებიან) გამოეხმაურა გადაცემა “სხვა ნანუკას”.

“ფემინა” უთითებს, რომ “მედიის მხრიდან მსგავსი დამოკიდებულება ნამდვილად არ ახალისებს მსხვერპლს ხმა აიმაღლოს მის მიმართ განხორციელებულ ძალადობაზე”.

გადაცემა განხილვის თემა იყო სოციალური ქსელის სხვა თემატურ ჯგუფებშიც. “ნანუკა ჟორჟოლიანიამა ასმათ დვალიშვილთან გამოავლინა მთელი რიგი არაეთიკური და არაპროფესიონალური ქცევებისა. ძალადობის მსხვერპლი ქალის მიმართ გაჟღერებული უამრავი დამცინავი და დამამუნათებელი რეპლიკა არამხოლოდ ასმათ დვალიშვილის, არამედ ზოგადად ძალადობის მსხვერპლი ქალებისთვის საზიანო და ფსიქოლოგიურად დამანგრეველია”, - წერენ ჯგუფში Space for Female talk/სივრცე ქალური საუბრებისთვის.

ამავე განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ ქალების დიდი ნაწილი მოძალადესთან პირისპირ შეჯახების შემთხვევაში შიშისა და შოკის ფონზე შეშდება, ამიტომ, მათი დამუნათება, რატომ დარჩნენ მოძალადესთან ერთ სივრცეში, დაუშვებელია.

“სექსუალური ძალადობა უმძიმესი და ტრამვული გამოცდილებაა. უამრავი კვლევებით დასტურდება, რომ ქალების დიდი ნაწილი მოძალადესთან პირისპირ შეჯახების შემთხვევაში შიშისა და შოკის ფონზე შეშდება, ხმას ვერ იღებს. ქალების დიდი ნაწილი აღნიშნავს, რომ სხეულს ერთგვარი პარალიზება ეუფლებათ. ხშირად ქალები ცდილობენ მოძალადე უფრო მეტად არ გააღიზიანონ და სიკვდილსგან დაიხსნან თავი.

სწორედ ამიტომაც, ნანუკა ჟორჟოლიანის მიერ გადაცემაში გაჟღერებული დამუნათებები ასმათ დვალიშვილის მიმართ თუ რატომ არ გაიქცა, იყვირა ან შეეწინააღმდეგა მოძალადეს, აღრმავებს ჩვენს საზოგადოებაში გავრცელებულ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ქალი ფიზიკურად თუ არ შეეწინააღმდეგა მოძალადეს ან არ დაზიანდა სექსულური ძალადობის დროს მას მოსწონდა ან თანხმდებოდა ძალადობის აქტს”.

“ ფრთხილად იყავით, რომ თქვენი გაშუქებით ხელი არ შეუწყოთ მსხვერპლის ისე წარმოჩენას, თითქოს ის აძლევდა საფუძველს და უბიძგებდა მოძალადეს დანაშაულის ჩადენისკენ”, - ვკითხულობთ გენდერული საკითხების გაშუქების სახელმძღვანელოში, რომელიც საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერაა მომზადებული.

ამავე სახელმძღვანელოში ხაზგასმულია, რომ მედიამ არათუ ხელი არ უნდა შეუწყოს გენდერული სტერეოტიპების გამყარებას, არამედ უნდა ებრძოლოს მას.
კატეგორია - ეთიკა

სათაურები და ტექსტები მტკიცებით ფორმაში, Live საავადმყოფოს ეზოდან, ახლობლების გლოვის მძიმე კადრები - ასე, არაფრთხილად, კონტექსტისა და საზოგადოების განწყობების გათვალისწინების გარეშე და სენსაციის შემცველი ელფერით გაშუქდა კოვიდის საწინააღმდეგო “ასტრაზენეკას”ვაქცინით აცრის შემდეგ ახალგაზრდა ქალის გარდაცვალების ფაქტი საქართველოში, რამაც ანტივაქსერული განწყობების წახალისებას შეუწყო ხელი.

18 მარტს ახალციხეში, კლინიკა „იმედში“, 27 წლის ექთანს, მეგი ბაქრაძეს, კორონავირუსის საწინააღმდეგო “ასტრაზენეკას” ვაქცინის გაკეთების შემდეგ, პირველადი ინფორმაციით, სავარაუდოდ, ანაფილაქსიური შოკი განუვითარდა და გონება დაკარგა. მოგვიანებით მისი ხელოვნურ სუნთქვაზე გადაყვანა გახდა საჭირო.

მომხდარის შესახებ ამბავი თავდაპირველად რეგიონულმა მედიასაშუალებებმა გააშუქეს. ერთ-ერთი პირველი ადგილობრივი გამოცემა “სამხრეთის კარიბჭე” იყო. პირველი მასალა, რომელიც ამბავს შეეხებოდა, “სამხრეთის კარიბჭემ” იმ დროისთვის ჯერ კიდევ ოფიციალურად დაუდასტურებელი, მტკიცებითი სათაურით გამოქვეყნა: - “ახალციხეში „ასტრაზენეკას“ ვაქცინის გაკეთების შემდეგ ექთანი კომაში ჩავარდა”.

alt“სამხრეთის კარიბჭემ” პირველი სტატია 15:18 საათზე გამოაქვეყნა. (როგორც მოგვიანებით გაირკვა, ამ დროს შემთხვევა უკვე რამდენიმე საათის მომხდარი იყო, ვინაიდან, ფორმა 100-ის მიხედვით, ექთანს აცრა 12:15 საათზე გაუკეთდა და აცრიდან რამდენიმე წუთში გახდა შეუძლოდ). ტექსტის მიხედვით, მტკიცება ექიმებს ეყრდნობოდა ("როგორც ექიმები საუბრობენ"). ახალ ამბავში არ ჩანდა ვინ იყვნენ ეს ექიმები, რამდენად საფუძვლიანი შეიძლებოდა ყოფილიყო მათი მტკიცება აცრისა და კომაში ჩავარდნის კავშირზე, რის საფუძველზე შეიძლებოდა სცოდნოდათ მათ ეს, ანუ, რამდენად სანდო წყაროებად ითვლებოდნენ ასეთი მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მტკიცებით ფორმაში დასაწერად და რას ამბობდნენ მომხდარზე დაავადებათა კონტროლის ცენტრში, ან საერთოდ, სცადა თუ არა გამოცემამ მათთან დაკავშირება.


ამ ინფორმაციის გამოქვეყნებიდან მალევე, გამოცემის ჟურნალისტმა იმ საავადმყოფოს ეზოდან, სადაც შემთხვევა მოხდა, პირდაპირი ეთერიც ჩართო. ამ ეთერში მაყურებელი 27 წუთის განმავლობაში თვალს ადევნებდა მძიმე ემოციურ მდგომარეობაში მყოფ ოჯახის წევრებსა და ახლობლებს, რომლებიც ექთნის ნახვას ითხოვდნენ და დროდადრო კლინიკის თანამშრომლებს უპირისპირდებოდნენ. შიგადაშიგ პირდაპირ ეთერში ისმოდა გინება და ახლობლების ტირილიც. სტატიისგან განსხვავებით, პირდაპირ ეთერში ჟურნალისტი გამუდმებით უსვამდა ხაზს, რომ ახალგაზრდა ექთანი “სავარაუდოდ” აცრის შემდეგ გახდა ცუდად, ამბობდა მხოლოდ ფაქტს, რომ ახალგაზრდა ექთანი აცრის შემდეგ ცუდად გახდა, სხვა ინფორმაციას ეს ეთერი არ შეიცავდა და შესაბამისად, სპეკულაციებისთვის ტოვებდა სივრცეს.

მოგვიანებით კლინიკის ეზოდან პირდაპირ ეთერში ჩაერთო რეგიონული მაუწყებლის TOK.TV-ის ჟურნალისტიც, რომელიც ასევე ამბობდა, რომ სავარაუდოდ ეს იყო აცრის შემდგომი გართულება. იმ დროს, როდესაც ეს მაუწყებელი ჩაერთო პირდაპირ ეთერში, სიტუაცია შედარებით დამშვიდებულიც იყო.

ამ დროისათვის, იგივე ამბავი, ასევე მტკიცებითი სათაურით, უკვე გამოქვეყნებული ჰქონდა ადგილობრივ ტელევიზია “მეცხრე არხსაც” და არამხოლოდ - სხვადასხვა გამოცემებისა და მაუწყებლების საიტებსა თუ ფეისბუქის გვერდებზე უკვე ვირუსულად ვრცელდებოდა ტექსტური და ფოტოინფორმაციები, ასევე მტკიცებითი ფორმულირებით, ახალციხეში მომხდარი შემთხვევის შესახებ, მათი ნაწილი “სამხრეთის კარიბჭეს” ეყრდნობოდა.

პარალელურად, სოციალურ ქსელში უკვე დაწყებული იყო ერთი მხრივ, იმ ადგილობრივი მედიების კრიტიკა, რომლებმაც მომხდარი ამ ფორმით გამოაქვეყნეს, და მეორე მხრივ, უკვე წახალისებული იყო ანტივაქსერული დისკუსიები, ეს განსაკუთრებულად მძაფრად, პირდაპირი ეთერების, ე.წ. Live-ების კომენტარების ველში იგრძნობოდა.

მასალის გამოქვეყნებიდან დაახლოებით 2 საათში, “სამხრეთის კარიბჭემ”, შესწორების სტანდარტის დაცვით, სტატიის სათაური შემდეგნაირად ჩაასწორა: “შესწორება: ახალციხეში ექთანი სავარაუდოდ აცრის შემდეგ ცუდად გახდა, ექიმების თქმით ის ხელოვნურ სუნთქვაზეა”. ცოტა მოგვიანებით, დარედაქტირდა პირდაპირი ეთერის ვიდეოც, რომელიც ახლა არის 11-წუთიანი და აღარ შეიცავს ახლობლების მძიმე ემოციების კადრებს.

მიუხედავად იმისა, რომ საქმე არაზუსტ ინფორმაციასთან არ გვქონია და მოგვიანებით ფაქტი დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა, ამირან გამყრელიძემ სპეციალურად გამართულ ბრიფინგზე დაადასტურა (ამბის გავრცელებიდან 2 საათში, 17:00 საათიან ბრიფინგზე), მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებულმა პირველადმა ინფორმაციამ, მტკიცებით ფორმაში დაწერილმა სათაურებმა და არაფრთხილმა, სენსაციურმა გაშუქებამ საზოგადოებაში პანიკა გამოიწვია.

ახალციხეში მომხდარი ფაქტი მედიას რომ უნდა გაეშუქებინა, ცხადია, ეს დავის საგანი არ არის. მაგრამ, აქ რამდენიმე დეტალი იყო გასათვალისწინებელი:

  • კონტექსტი - საზოგადოებაში ისედაც გამძაფრებული ანტივაქსერული განწყობები, მაღალი საჯარო ინტერესი ვაქცინაციისადმი, რომელიც სულ რამდენიმე დღის დაწყებული იყო და ბოლო დღეების მოვლენები “ასტრაზენეკას” ვაქცინასთან დაკავშირებით (მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყნის გამოცდილება, რომელთაც ვაქცინაცია დროებით შეაჩერეს და ეს იმ დღეებში იყო აქტიური განხილვის თემა).

  • ფაქტის მნიშვნელობა და ეფექტი - რამდენად მძიმე შემთხვევა იყო სავარაუდოდ, ვაქცინაციის ასეთი მძიმე გვერდითი მოვლენა, რამდენად შოკის ეფექტი ექნებოდა საზოგადოებაზე და ამიტომ, რამდენად დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა, რომ ამბის წყარო, ან წყაროები, ყოფილიყო ძალიან სანდო და რელევანტური.

  • საზოგადოების ინფორმირებულობა ვაქცინაციაზე - იმ პერიოდისათვის (და ფაქტობრივად, დღესაც) საზოგადოების ინფორმირებულობის დონე კოვიდის საწინააღმდეგო ვაქცინებზე, პროცესზე, გვერდით ეფექტებზე და ა.შ. ძალიან დაბალია, ვაქცინაციის ეფექტის მოლოდინი კი (საზოგადოების მცირე ნაწილში მაინც) ძალიან მაღალი და სწორედ ამიტომ ჰქონდა ამ პირველად ინფორმაციას ძალიან დიდი შოკის ეფექტი.


უფრო მარტივად რომ ვთქვათ, მიუხედავად მაღალი საჯარო ინტერესისა, ეს არ იყო ის ამბავი, რომლის გამოქვეყნებისას უპირატესი სისწრაფე და ოპერატიულობა უნდა ყოფილიყო. (ასეც მოიქცა მაგალითად რამდენიმე ონლაინ გამოცემა, (მაგ.: ნეტგაზეთი, პუბლიკა, რადიო თავისუფლება), მათ პირველი ინფორმაცია მხოლოდ მას შემდეგ გამოაქვეყნეს, რაც მომხდარი ამირან გამყრელიძემ დაადასტურა).

“ვაქცინაციის და ვაქცინის თემის გაშუქებისას გაიღეთ მაქსიმალური ძალისხმევა ზუსტი, უტყუარი და გადამოწმებული ინფორმაციის მისაღებად”, - ვკითხულობთ გზამკვლევში ვაქცინაციის გაშუქების შესახებ, რომელიც ერთ-ერთი თავია საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ მომზადებული კოვიდის გაშუქების ვრცელი გზამკვლევიდან.

მას შემდეგ რაც ახალგზრდა ექთანი გარდაიცვალა, ამბავი კიდევ უფრო პრობლემურად გაშუქდა.

მაგალითად, “მთავარმა არხმა”, გარდა იმისა, რომ ეთერში აჩვენა მძიმე ემოციურ მდგომარეობაში მყოფი, სასოწარკვეთილი ოჯახის წევრების და ახლობლების გლოვა, ყველაზე მძიმე კადრები შეკრიბა და ცალკე ვიდეოებად გამოაქვეყნა ფეისბუქის გვერდზე. ახლობლების გლოვის ამსახველი მძიმე კადრები ნახა ტელეკომპანია “პირველის” მაყურებელმაც. არცერთ შემთხვევაში ამ მძიმე კადრებსა და მასალებს არანაირი დამატებითი ინფორმაციული ღირებულება არ ჰქონია, გარდა იმისა, რომ მანიპულირებდა ადამიანების ემოციებით, ზეგავლენას ახდენდა მოწყვლად ჯგუფებზე და კიდევ უფრო ახალისებდა იმ ჯგუფების განწყობებს, რომლებიც ანტივაქსერული, ან ვაქცინებისადმი სკეპტიკური განწყობებით გამოირჩევიან.

ანტივაქსერები და ვაქცინის სკეპტიკოსები - სწორედ ამ ორ ჯგუფზეა საუბარი ქარტიის მიერ მომზადებულ ვაქცინაციის გაშუქების გზამკვლევში. ახალგაზრდა ექთნის გარდაცვალების არაფრთხილმა გაშუქებამ ანტივაქსერული განწყობები რომ წაახალისა, ამაზე ზემოთ უკვე ვთქვით, მაგრამ ამ შემთხვევამ, როგორც სოციალურ ქსელებზე დაკვირვებით ირკვევა, ვაქცინის სკეპტიკოსთა რიცხვიც მკვეთრად გაზარდა.

“Covid-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინასთან დაკავშირებით, გაზრდილია, სწორედ, ვაქცინის სკეპტიკოსთა რაოდენობა. ესენი არიან ადამიანები, რომელთა პოზიცია შეიძლება ჟღერდეს ამგვარად: „ვაქცინაციის მოწინააღმდეგე არ ვარ, მაგრამ ჯერ დაველოდები, სხვებზე როგორ იმოქმედებს ვაქცინა და მერე ავიცრები მეც“, - ვკითხულობთ გზამკვლევში ვაქცინაციის გაშუქების შესახებ.

ასეთი ადამიანების რიცხვი რომ გაიზარდა, შეიძლება ითქვას, რომ ეს მომხდარიდან მომდევნო დღეებში ვაქცინაციის მსურველთა რიცხვის მკვეთრმა შემცირებამაც დაადასტურა.

 


შენიშვნა: სტატიიდან ამოღებულია შემდეგი აბზაცი: "ტექსტში არც ის ჩანდა, რომ გამოცემა ფაქტის დაფიქსირებიდან ტექსტის გამოქვეყნებამდე, რამდენიმე საათის განმავლობაში, სხვადასხვა წყაროსთან ცდილობდა ამბის გადამოწმებას (რაც შემდეგ გამოცემის რედაქტორმა “მედიაჩეკერთან” თქვა) და ახალი ამბავი მხოლოდ მას შემდეგ გამოაქვეყნა, რაც შემთხვევა 4-მა სხვადასხვა ექიმმა დაადასტურა (საუბარია არამხოლოდ იმ კლინიკის, არამედ ქალაქში მომუშავე სხვა ექიმებზეც)", - ვინაიდან გამოცემის რედაქტორს ეს არ უთქვამს როგორც კომენტარი, მან ამის შესახებ პირად საუბარში თქვა. 

კატეგორია - ეთიკა

“მედიას შეუძლია, შეცვალოს ადამიანის ცნობიერება და, რაღაც ნაწილში, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მისიაც ეს არის”, - ეს საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორმა თინათინ ბერძენიშვილმა 8 მარტს, მისივე არხს უთხრა რეპორტაჟში, რომელშიც ხაზგასმული იყო, რომ გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფა საქართველოს პირველი არხის ერთ-ერთი პრიორიტეტია.

არხმა ამ დღეს მაყურებელს აუწყა, რომ 8 მარტს, ქალთა საერთაშირისო დღეს, ევროპის მაუწყებელთა კავშირის მიერ ორგანიზებული ვებინარი მაუწყებლის დირექტორმა თინათინ ბერძენიშვილმა გახსნა, რომელიც 2019 წლიდან ამავე ალიანსის გენდერული თანასწორობის ჯგუფის ხელმძღვანელია.

ამ ვებინარიდან და სიუჟეტიდან რამდენიმე დღეში, საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა ქართველი ჩოგბურთელი ნიკოლოზ ბასილაშვილი, რომელიც ოჯახურ ძალადობაშია ბრალდებული. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა 5 დღის განმავლობაში, 11-15 მარტის პერიოდში, ნიკოლოზ ბასილაშვილის სპორტული წარმატებები ისე გააშუქა, რომ მაყურებელს თუ მკითხველს მისი მხრიდან ყოფილ ცოლზე სავარაუდო ფიზიკური ძალადობის ფაქტის შესახებ ინფორმაცია არ მიაწოდა.

 

“წარმატებები ვუსურვოთ ნიკას” - ძალადობაში ბრალდებული ჩოგბურთელის ცალმხრივი და უკონტექსტო გაშუქება

 

ნიკოლოზ ბასილაშვილზე მედიაში, სოციალურ ქსელებსა თუ საზოგადოებაში საჯარო განხილვები და ვნებათაღელვა 11 მარტს განახლდა, როდესაც ქართველმა ჩოგბურთელმა დოჰას ტურნირის მეოთხედფინალში როჯერ ფედერერი დაამარცხა. მედიასაშუალებების ნაწილი ბასილაშვილის გამარჯვებას რამდენიმე წინადადებით, მშრალად აშუქებდა, ნაწილი კი აუდიტორიას იმის შესახებაც აწვდიდა ინფორმაციას, რომ მას ყოფილ ცოლზე ფიზიკურ ძალადობაში ედება ბრალი და გამოძიება ამ დრომდე გრძელდება.

12 მარტს, “მოამბეს” მთავარი საინფორმაციო გამოშვების დასკვნით ნაწილში, ბასილაშვილის წარმატებული ასპარეზობები მაყურებელს სპორტული სიახლეების წამყვანმა დავით ბანანაშვილმა გააცნო. ამ დროს დოჰას ტურნირის ნახევარფინალი მიმდინარეობდა და წამყვანმა წარმატება უსურვა ბასილაშვილს - “წარმატებები ნიკას ამ ძალიან პრინციპულ დაპირისპირებაში” - თქვა და მაყურებელს ყოველგვარი ახსნის გარეშე, უკონტექსტოდ, აცნობა, რომ მის გამარჯვებას მცირე რაოდენობით ნეგატიური შეფასებები მაინც მოჰყვა:

“აი, ამ ყველაფრის ფონზე კი, გუშინ, რა თქმა უნდა, ძალიან დიდი გამოხმაურება მოჰყვა სუპერვარსკვლავის, როჯერ ფედერერის დამარცხებას, ზოგადად, სოციალურ ქსელებში და ჩვენს ქვეყანაში, თუმცა, იყო მცირე რაოდენობა, მაგრამ მაინც იყო ნეგატიური შეფასებები და ამასთან დაკავშირებით, სწორედ, ნიკოლოზ ბასილაშვილის ადვოკატმა ირმა ჭკადუამ მოიწვია ბრიფინგი და ჟურნალისტების შეკითხვებს გასცა პასუხი. ბასილაშვილის ადვოკატმა ბრიფინგზე განაცხადა, რომ ქართველი ჩოგბურთელის კონსტიტუციური უფლებები დაირღვა. ირმა ჭკადუას განცხადებით, იგი მიმართავს სახალხო დამცველს და აცხადებს, რომ ისინი ცალსახად არღვევენ უდანაშაულობის პრეზუმფციას და კონსტიტუციურ უფლებებს”.



წამყვანს არ აუხსნია მაყურებლისთვის, რამ გამოიწვია ვნებათაღელვა სოციალურ ქსელებში, რატომ მიიჩნევენ, რომ ბასილაშვილის კონსტიტუციური უფლებები დაირღვა ანდა კონკრეტულად რას მოჰყვა მის მიმართ უარყოფითი შეფასებები წარმატებული მატჩის შემდეგ.

აღნიშნული შესავლის შემდეგ, მაუწყებლის ეთერში, ასევე უკონტექსტოდ, ბასილაშვილის ადვოკატის 38 წამიანი კომენტარი გავიდა, სადაც იგი არასამთავრობო ორგანიზაციებს “ქვეყნის ყველაზე წარმატებული სპორტსმენის” უფლებების დარღვევაში ადანაშაულებდა:

“მოიხსენიებენ ნიკოლოზ ბასილაშვილს, როგორც მოძალადეს, რაც, ცალსახად, ადასტურებს იმას, რომ ადამიანები, რომლებიც საკუთარ თავს უწოდებენ უფლებადამცველებს, ცალსახად არღვევენ უდანაშაულობის პრეზუმფციას და კონსტიტუციურ უფლებას. ვინაიდან, არცერთ სასამართლოს არ დაუდგენია, რომ ნიკოლოზ ბასილაშვილი გახლავთ მოძალადე ან დამნაშავე. სამწუხაროდ, ეს არასამთავრობო ორგანიზაციები ამ ყველაფერს იყენებენ საგრანტო პროგრამების მისაღებად და მე მინდა, მივმართო სახალხო დამცველს, რომ მან დაიცვას მისი ქვეყნის ყველაზე წარმატებული სპორტსმენი - ბატონი ნიკოლოზ ბასილაშვილი, რომლის მიმართაც ირღვევა უდანაშაულობის პრეზუმფცია და მის მიმართ გამოყენებულ იქნა არაერთხელ სიძულვილის ენა.”

ამ დღეს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე ნიკოლოზ ბასილაშვილთან დაკავშირებული ამბების გაშუქება მხოლოდ ადვოკატის აღნიშნული მცირე კომენტარით შემოიფარგლა. ამის შემდეგ, მაუწყებელმა ეს ცალმხრივი ვნებათაღელვაც დაივიწყა და დღის საინფორმაციო გამოშვებებში მაყურებელს მშრალად აუწყებდა ბასილაშვილის მორიგი გამარჯვებების შესახებ.

შედარებით ვრცელი, შემაჯამებელი სიუჟეტი არხზე 13 მარტს გავიდა, როდესაც ნიკოლოზ ბასილაშვილი დოჰას ტურნირის გამარჯვებული გახდა. ამ დღეს “მოამბეს” დღის მთავარი საინფორმაციო გამოშვება ქართველი ჩოგბურთელის ისტორიული გამარჯვებით დაიწყო. ამბავს 4 წუთამდე დრო დაეთმო. მაუწყებელი მატჩების მიმოხილვით შემოიფარგლა, ეთერში გავიდა ბასილაშვილის სიტყვაც, რომელითაც მან ტურნირის მოგების შემდეგ თავის შვილს მიმართა. თუმცა საზოგადოებრივ მაუწყებელს მაყურებლისთვის არც ამჯერად უცნობებია, რომ ნიკოლოზ ბასილაშვილი ოჯახში ძალადობის საფუძველზე გასულ წელს დააკავეს, ბრალი არასრულწლოვანი შვილის თანდასწრებით ყოფილ ცოლზე ფიზიკური ძალადობის გამო წარედგინა და რომ სასამართლომ წინასწარი პატიმრობიდან 100 000 ლარიანი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა.

გარდა საინფორმაციო გამოშვებებისა, 11-15 მარტის პერიოდში, საზოგადოებრივი მაუწყებლის “პირველ არხის” ვებგვერდზეც, “სპორტის” კატეგორიაში, აქტიურად ქვეყნდებოდა მასალები ნიკოლოზ ბასილაშვილის წარმატებული ასპარეზობების შესახებ. თუმცა, მაუწყებლის მკითხველიც, ისევე როგორც მაყურებელი, არაინფორმირებული დარჩა იმის შესახებ, რომ საქართველოში ყველაზე წარმატებული ჩოგბურთელი ყოფილ ცოლზე ძალადობაშია ბრალდებული და მისი სასამართლო პროცესები ახლაც მიმდინარეობს.

კატეგორია - ეთიკა
"ბერა, გვითხარით რაიმე ახალი პროექტების შესახებ”, - ექსკლუზიური ინტერვიუ ბერა ივანიშვილთან ფარული ჩანაწერების თემაზე კრიტიკული კითხვების გარეშე "იმედის" გადაცემაში, სადაც კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე მედიასაშუალებებს მოიხსენიებდნენ "ფსიქოლოგიური ტერორიზმის გამავრცელებლად და ტელესაროსკიპოებად", რომლებიც უნდა გამორთონ. და ასევე, გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვისკენ მიმართული სახელისუფლებო ნარატივი, რომელსაც გადაცემაში მხატვრები და მომღერლები აჟღერებდნენ. 

9 მარტს გადაცემა “იმედის ფაქტორი” ტელეკომპანია “პირველის” მიერ გავრცელებულ ფარულ ჩანაწერებს მიეძღვნა. წამყვანებმა შესავალშივე დააანონსეს, რომ “იმედის” მაყურებელი ჩანაწერების მთავარ გმირთან - ბერა ივანიშვილთან ინტერვიუს პირდაპირ ეთერში ექსკლუზიურად იხილავდა.

გადაცემა ეთერში ტელეკომპანია “პირველის” მიერ გავრცელებული აუდიო ჩანაწერებიდან მესამე დღეს გავიდა.”ტვ პირველის” ინფორმაციით, ჩანაწერებიდან ირკვევა, რომ ბერა ივანიშვილი, პრემიერ მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი და სახელმწიფო დაცვის სამსახურის უფროსი ანზორ ჩუბინიძე ათანხმებენ, თუ როგორ უნდა დაისაჯონ თუ დააშინონ სოციალურ ქსელებში ბერა ივანიშვილის მიმართ დაწერილი უარყოფითი კომენტარების ავტორები.

“იმედის ფაქტორი” ივანიშვილების ოჯახის დაცვას და იმის მტკიცებას მიეძღვნა, რომ ჩანაწერები გაყალბებულია. ეთერში მიწვეული “ქართული ოცნების” წარმომადგენლები და ხელისუფლებასთან აფილირებული რესპონდენტები ერთხმად ამტკიცებდნენ, რომ “ტვ პირველის” მიერ გავრცელებული ჩანაწერები ფალსიფიცირებულია. გადაცემის მსვლელობისას, წამყვანებს არ დაუსვამთ არც ერთი კრიტიკული კითხვა და ისინიც ღიად აცხადებდნენ, რომ ხელისუფლების აზრს თავადაც იზიარებდნენ და ეთანხმებოდნენ.

“ქართული ოცნების” ნარატივი წამყვანების მონოლოგში
 

alt

გადაცემა მაყურებლისთვის წინა ხელისუფლების “რეჟიმის” შეხსენებით და ბიძინა ივანიშვილის, როგორც “ცნობილი ქველმოქმედის და მეცენატის” ხოტბის შესხმით დაიწყო. წამყვანები მაყურებელს არწმუნებდნენ, რომ ივანიშვილების ოჯახს ამჯერადაც “ნაციონალური მოძრაობა” ებრძვის, დევნის, აბულინგებს და ამის ნაწილია “უკანონოდ მოპოვებული და მრავალჯერ გადამონტაჟებული” ფარული ჩანაწერებიც.

“იმედის ფაქტორი” გადაცემის ერთ-ერთმა წამყვანმა მაგდა ანიკაშვილმა შემდეგი შესავლით დაიწყო:

“დღეს თქვენ ნახავთ ექსკლუზიურ ინტერვიუს ბერა ივანიშვილთან. პირველად, ფალსიფიცირებული ჩანაწერების გამოქვეყნების შემდეგ, ის იტყვის, როგორი იყო “ნაციონალური მოძრაობის” ბრძოლა მისი ოჯახის წინააღმდეგ. 2010-2011 წლები, უკვე მოკლულები არიან სანდრო გირგვლიანი, ბუტა რობაქიძე და ათობით სხვა უდანაშაულო ახალგაზრდა. დაკარგულია ორი ქართული რეგიონი, დარბეულია ტელეკომპანია “იმედი” და მედიას სრულად რეჟიმი აკონტროლებს. პრაქტიკულად, განადგურებულია პოლიტიკური ოპოზიცია. ერთადერთი, რაც სააკაშვილის ძალაუფლებას ემუქრება, არის ცნობილი ქველმოქმედის და მეცენატის - ბიძინა ივანიშვილის შესაძლო შემოსვლა პოლიტიკაში. და ეს რეალობა ხდება. ბიძინა ივანიშვილმა საჯაროდ განაცხადა პოლიტიკური გეგმების შესახებ, რითაც საფრთხის ქვეშ დააყენა საკუთარი და ოჯახის წევრების ჯანმრთელობა და სიცოცხლე. ეს რეჟიმის დასასრულის დასაწყისი იყო”.

 

ამის შემდეგ, მაგდა ანიკაშვილის მონოლოგი გადაცემის მეორე წამყვანმა - ვაკა გორგილაძემ განავრცო:

 

“ივანიშვილის წინააღმდეგ მთელი სახელმწიფო მანქანა ამოქმედდა. ბიზნესმენს და მის მეუღლეს საქართველოს მოქალაქეობა გაუუქმეს. დაიწყეს “ქართუს” გაკოტრება, ანგარიშები დაყადაღდა, დააკავეს ბანკის თანამშრომლები, ატერორებდნენ “ქართულ ოცნებასთან” დაკავშირებულ ადამიანებს, რეჟიმი ებრძოდა მედიას, დააზიანეს “მეცხრე არხის” აპატარურა, ზღუდავდნენ სიგნალის გადაცემას, დააყადაღეს “გლობალ ტვ”. ეს იყო დაუნდობელი ბრძოლა ბინძური მეთოდებით და ამ ბრძოლის ნაწილი გახდა ბულინგის და შეურაცხყოფის კამპანია ივანიშვილების ოჯახის, მისი შვილების წინააღმდეგ. ასეთ რეალობაში აღმოჩნდა ბერა ივანიშვილი, რის შესახებაც ის ჩვენს ეთერში დეტალურად ისაუბრებს”.



გადაცემის წამყვანებმა აღნიშნული ვრცელი მონოლოგების შემდეგ, წინა ხელისუფლების წარმომადგენლების - მიხეილ სააკაშვილის და ვანო მერაბიშვილის, ასევე, ოპოზიციური ტელეარხების წამყვანების - ნოდარ მელაძისა და ნიკა გვარამიას კადრების ფონზე, დაგვიანონსეს, რომ გადაცემაში ვნახავდით - თუ “როგორია უკანონოდ მოპოვებული და მრავალჯერ გადამონტაჟებული საუბრების რეალური შინაარსი; როდის დაიწყო ნაციონალურმა მოძრაობამ მუქარის, ცილისწამების და შეურაცხყოფის კამპანია ოჯახის წინააღმდეგ; დღეს ვინ დგას ბულინგის და ფსიქოლოგიური ტერორის უკან; ამჯერად რა მიზანი აქვს ჩანაწერების ფაბრიკაციას; რატომ დაემთხვა მასალის გასაჯაროება პოლიტიკური მოლაპარაკების განახლებას და არჩევნების შესახებ ეუთოს საბოლოო, პოზიტიური დასკვნის გამოქვეყნებას”.

12 სტუმარი და 1 პოზიცია
 
ანონსის შემდეგ, გადაცემის წამყვანებმა მაყურებელს წარუდგინეს შემდეგი სტუმრები, როგორც სხვადასხვა სფეროს ავტორიტეტული ადამიანები, რომელთა აზრიც მნიშვნელოვანია:

“ქართული ოცნებიდან” მამუკა მდინარაძე, ვიქტორ სანიკიძე და გია ცაგარეიშვილი, ანალიტიკოსის სტატუსით - გური სულთანიშვილი და ნუკრი შოშიაშვილი, პოლიტოლოგის და ფსიქოლოგის სტატუსით რამაზ საყვარელიძე, დეკანოზი ალექსანდრე გალდავა, თეა გოგოტიშვილი - ფსიქოლოგი, რობერტ სტურუა - რეჟისორი, ნიკუშა შენგელაია - მხატვარი, გოგა ხაინდრავა - კინორეჟისორი და ზურაბ მანჯავიძე - მომღერალი.

გადაცემის მსვლელობისას, თითქმის საათნახევრის განმავლობაში, მაყურებელი ისმენდა ჩამოთვლილი 12 რესპონდენტის ერთი და იგივე პოზიციას. რესპონდენტები მონოლოგის რეჟიმში, კრიტიკული კითხვებისა და ოპონირების გარეშე, უნისონში საუბრობდნენ ერთი და იმავეს. ამტკიცებდნენ, რომ ჩანაწერები ფალსიფიცირებულია, რომ ივანიშვილების ოჯახი ბულინგის მსხვერპლია, რომ ოპოზიციური არხები დეზინფორმაციას ავრცელებენ და ეს კანონით უნდა დარეგულირდეს. წამყვანებიც ღიად აცხადებდნენ, რომ მათ აზრს თავადაც იზიარებდნენ. “აბსოლუტურად გეთანხმები” - ამ სიტყვებით უდასტურებდა წამყვანი სტუმრებს, რომ ერთ პოზიციაზე იყვნენ.

altწამყვანების მიკერძოება ნათლად ჩანდა ეთერში პირველივე რესპონდენტის ჩართვისას. გადაცემა მამუკა მამუკა მდინარაძის ჩართვით დაიწყო. „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე მონოლოგის რეჟიმში საუბრობდა, რა დროსაც ერთ-ერთმა წამყვანმა მისივე ნარატივის დამადასტურებელი რეპლიკით შეაწყვეტინა, მდინარაძემ კი უთხრა, რომ დაასრულებდა ისტორიის მოყოლას და მერე უპასუხებდა მათ კითხვებს - რაზეც გადაცემის წამყვანმა უპასუხა -“კითხვები აღარ გვექნება, ბატონო მამუკა”.

მართლაც, წამყვანებმა ტრიბუნა დაუთმეს მამუკა მდინარაძეს, რომელიც ერთხმად, კრიტიკული კითხვებისა და ოპონირების გარეშე ამტკიცებდა, რომ წინა ხელისუფლება უკანონოდ უსმენდა არასრულწლოვან ბერა ივანიშვილს.

“ბატონო მამუკა, აბსოლუტურად გეთანხმებით, მოგყვებით ამ ლოგიკაში, მართლაც შეუძლებელია ბერა ივანიშვილისგან, ირაკლი ღარიბაშვილისგან, ანზორ ჩუბინიძისგან შექმნა დემონის”, - ამ სიტყვებით დაუდასტურა წამყვანმა ვაკა გორგილაძემ თავისი პოზიცია მდინარაძეს და „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის მსგავსად, თავადაც არაერთხელ აღნიშნა, რომ “დაგეგმილი პროვოკაცია” უკვე დიდი ხანია გრძელდება.

იმის საჩვენებლად, თითქოს, საზოგადოება გმობს ივანიშვილების ოჯახის წინააღმდეგ მიმართულ “დაგეგმილ პროვოკაციას”, გადაცემაში გავიდა ე.წ. ქუჩის გამოკითხვაც. ჟურნალისტის კითხვას - დასაგმობია თუ არა ნაც.მოძრაობის მიერ ფარული ჩანაწერების ფაბრიკაცია და ბიძინა ივანიშვილის ოჯახის ფსიქოლოგიური ტერორი - ყველა რესპონდენტი იდენტურად პასუხობდა, რომ “რა თქმა უნდა, დასაგმობია”.

მსჯელობა გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვისკენ
 

alt

გადაცემის მსვლელობისას არაერთხელ გაჟღერდა გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვისკენ მიმართული მესიჯები. კინორეჟისორი, მხატვარი და მომღერალი მედიის რეგულირების აუცილებლობაზე საუბრობდნენ, გადაცემის წამყვანებს კი არანაირი რეაგირება არ ჰქონიათ.

მხატვარი ნიკუშა შენგელაია მაყურებელს არწმუნებდა, რომ ევროკავშირი ითხოვს გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდველი კანონის მიღებას და პარლამენტს მოუწოდა, რომ სასწრაფოდ დაიწყონ ამის განხილვა. მომღერალი ზურა მანჯავიძე ამტკიცებდა, რომ სასამართლოში უნდა წყდებოდეს ეს ყველაფერი. კინორეჟისორმა გოგა ხაინდრავამ კი ოპოზიციურ ტელევიზიებზე არაერთხელ თქვა, რომ “უნდა გამოვრთოთ ფსიქოლოგიური ტერორის მანქანები”.

უფრო დეტალურად, მედიის რეგულირებისკენ მიმართული საშიში მსჯელობა ეთერში მას შემდეგ დაიწყო, რაც მაგდა ანიკაშვილმა გოგა ხაინდრავას შემდეგი კითხვით მიმართა - “ცდილობენ, დაგვაჯერონ სურათი, რომ არასრულწლოვანი, რომლის ოჯახსაც უპირისპირდებოდა მთელი რეპრესიული მანქანა, იყო მოძალადე. ეს როგორ უნდა ავხსნათ?”

გოგა ხაინდრავა: ეს არის ფსიქოლოგიური ტერორიზმის ნიმუში. გამოსავალი არის მარტივი - ეს ფსიქოლოგიური ტერორიზმი უნდა გამოვრთოთ და აღარც ეს ლაპარაკი იქნებოდა საჭირო, არც ის გავრცელება, არც ვნებათაღელვა. ეს ტელესაროსკიპოები, ეს დაწესებულებები, რომლებიც ფსიქოლოგიურ ტერორს ეწევიან ნამდვილს, რომელიც არაფრით ნაკლები არ არის იმ ტერორზე რომელიც მსოფლიოში სხვადასხვა ფორმითაა, უნდა გამოვრთოთ და მორჩა, დამთავრდება ამით სუყველაფერი. დარჩებიან ერთმანეთის პირისპირ თავიანთ საროსკიპოებში და ილაპარაკონ ერთმანეთთან.

ნიკუშა შენგელაია: ეს ერთადერთი რამით გვარდება - კანონით. რომელიც მთელ ჩვენ პარტნიორულ ქვეყნებში მუშაობს. მე მინდა მივმართო დღევანდელ პარლამენტს - თავმჯდომარეს და დეპუტატებს - 2018 წლის ბოლოს მაუწყებლობის შესახებ კანონი დევს პარლამენტში, არ იხილავენ ამ კანონს. დღესვე ამოიღონ ეს კანონი და ხვალვე, სასწრაფოდ დაიწყონ განხილვა. იმიტომ, რომ ეს კანონი არის მოცემულობა ჩვენი, ევროპარლამენტში ასოცირების ხელშეკრულებასთან უნდა მოვიდეს შესაბამისობაში. ეს არის ჩარჩო კანონი, რომელიც არის გაკეთებული მათი სპეციალისტების და ჩვენი მარეგულირებელი კომისიის, და ეს ჩარჩო არის ასოცირების ქვეყნებთან გაკეთებული. ეხლა კიდე ახალი აქვთ ევროკავშირს უკვე წევრებთან.

ჩვენ თუ გვაქვს პრეტენზია, რომ წელს უნდა წარვადგინოთ ჩვენი ქვეყანა, როგორც სრულუფლებიან წევრად, ეს კანონი უნდა შევიდეს ძალაში, ამას ითხოვს ევროკავშირი. სხვანაირად არ გვარდება, იმიტომ, რომ რაც არ უნდა ჩვენ აქ შევშფოთდეთ, საზოგადოება, ეს არის მედია ფსიქოლოგიური ტერორი საზოგადოებაზე და ეს ნაწილი უნდა მოგვარდეს კანონით. მიყურადებას, მითვალთვალებას, უნდა გამკაცრდეს კანონი, იმიტომ, რომ მთელი ცივილური სამყარო შეთანხმდა, რომ ეს არის უზნეობა, ეს არის მიუღებელი საქციელი, ადამიანის პირად ცხოვრებაში ჩარევა, მისი თვალთვალი, ყურადობა და მით უმეტეს - გასაჯაროება...

ზურა მანჯავიძე: სასამართლოში უნდა წყდებოდეს ეს ყველაფერი. საინფორმაციო საშუალება ამბობს ტყუილს, აშკარა ტყუილს, დეზინფორმაციას, რომელსაც შეიძლება ცუდი შედეგები მოყვეს. შევიდეს სასამართლოში საქმე, დაჯარიმდეს ის ტელევიზია ტყუილის გავრცელებისთვის, დეზინფორმაციის გავრცელებისთვის. ერთხელ ასი ათასი დოლარით დაჯარიმდება, მეორეჯერ მილიონი დოლარით და ის ათასჯერ გადაამოწმებს კიდე იმ ინფორმაციას, კეთილს ინებებს და ჯიბეზე რომ შეეხება უკვე, ტყუილ ინფორმაციებს აღარ გაავრცელებს და ჩვენც აღარ გაგვიხეთქავს გულს. დაგვანებონ თავი, ნორმალური ცხოვრება გვინდა უკვე, ამოვიდა ყელში მართლა ეს კიწი-კოწი.

ნიკუშა შენგელაია: ეს კანონი, ჩარჩო, დევს პარლამენტში. მედიაექსპერტებთან ერთად გაკეთებული ევროსაბჭოს, საცა იხილება ასევე გაფრთხილება, ჯარიმა, შენ შეგიძლია სასამართლოში მიმართო და თუ ამ ყველაფერზე ეგენი ხო ჯარიმებზე უარს იძახიან, შეგიძლია საეთერო დრო გაუთიშო, ესეა ბევრ სხვა ქვეყანაში. შენ თუ საერთაშორისო შუღლს აღვივებ, ომის პროპაგანდას ეწევი, ბულინგს აკეთებ … (ულტრალიბერალური კანონმდებლობაა - აღნიშნა წამყვანმა), ჩვენც ყველაფერში ულტრა ვართ.

კულმინაცია - დაანონსებული “ექსკლუზიური ინტერვიუ” ბერა ივანიშვილთან
 
altგადაცემის დასკვნით ნაწილში, ეთერში დაპირებული ექსკლუზიური ინტერვიუ გავიდა. გადაცემის წამყვანებს გავრცელებულ ფარულ ჩანაწერებთან დაკავშირებით ბერა ივანიშვილისთვის არ დაუსვამთ საზოგადოებაში არსებული მნიშვნელოვანი კითხვები, თუმცა, დაინტერესდნენ, მაგალითად იმით, თუ რატომ აღარ დებს ტიკ-ტოკზე ვიდეოებს და რა ახალ პროექტებს გეგმავს მუსიკოსი.

უფრო დეტალურად, წამყვანებმა ბერა ივანიშვილს ჰკითხეს:

  • პირველ რიგში, გთხოვთ, გაიხსენოთ, ბერა, ის პერიოდი, როდესაც დაიწყო ნაციონალური მოძრაობის მიერ ეს ბულინგის და შეურაცხყოფის კამპანია თქვენი ოჯახის წინააღმდეგ
  • ბერა, ავთენტურია თუ არა ეს ჩანაწერები?
  • ბერა, მე გთხოვთ, რომ პერიოდი უფრო დავაკონკრეტოთ, იმიტომ, რომ გავრცელდა მოსაზრება, რომ ეს არის საუბრები ჩაწერილი 10-11 წლის წინ, მაგრამ არიან ისეთებიც, ვინც ამტკიცებს, რომ ეს 2017 წლის ჩანაწერია. რეალურად როგორ არის საქმე?
  • როგორ ფიქრობთ, ბერა, იყო თუ არა ეს კამპანია მიზანმიმართული კამპანია თქვენ წინააღმდეგ, თუ სხვა მიზანი, სხვა სამიზნე არსებობდა? რას ეტყვით დღეს იმ ადამიანებს, რომლებიც მონაწილეობდნენ ამ ბულინგში, წერდნენ ამ შეურაცხმყოფელ კომენტარებს და, პრინციპში, დღეს ისინი აპროტესტებენ იმ პასუხს, რომელსაც თქვენი მეგობრები სცემენ მათ სოციალური ქსელის მეშვეობით და ბრაზობენ ამაზე იცით? ძალიან ბევრი ადამიანი თქვენ გულწრფელად გგულშემატკივრობთ და ძალიან მწვავედ რეაგირებს იმ შეურაცხყოფაზე, იმ ბულინგზე, რომელიც ვრცელდება სოციალური ქსელის მეშვეობით და ბუნებრივად ერთვება აი ამ ბრძოლაში, ცდილობს, რომ დაიცვას თქვენი ოჯახი. თქვენ შეგიძლიათ მათ რაიმე უთხრათ, რაიმე მოწოდება გაქვთ მათ მიმართ?
  • სანამ ამ თემას ამოვწურავთ, აუცილებლად მინდა გთხოვოთ განმარტება - რას ნიშნავს ტერმინი “ტრი ტრი”, იმიტომ, რომ ამას რაღაც ბევრი ინტერპრეტაცია მოყვა და ეხლა უნდა აგვიხსნათ ეს ამბავი
  • რატომ გაჩნდა ეს ვერსია, რომ ეს რაღაცნაირად უკავშირდება თქვენს სიმღერას, რომ ეს შეიძლება იყოს 2017 წლის ჩანაწერი და, სხვათა შორის, თოლიის ხმასაც ეძებდნენ ამ ჩანაწერში, მე როგორც მივხვდი, ეგონათ, რომ ეს იყო გამოყენებული თქვენს სიმღერაში
  • ბერა, თქვენ იშვიათად ჩნდებით საზოგადოების წინაშე და, ბუნებრივია, რომ არის დიდი ინტერესი თქვენი საქმიანობის მიმართ. მე გავიხსენებ, რომ თქვენი ვიდეოები ძალიან პოპულარული იყო ტიკ-ტოკზე. თუ არ ვცდები, 5 მილიონი გამომწერი გყავთ, მაგრამ ამ ბოლო პერიოდში ეს ვიდეოები აღარ ჩნდება და რა არის ამის მიზეზი, ხომ ვერ გვეტყვით?
  • ამის მიუხედავად, თქვენ ბრძანდებით მუსიკოსი, თქვენ აგრძელებთ თქვენს საქმიანობას და გვითხარით რაიმე ახალი პროექტების შესახებ

რა გავიგეთ გადაცემიდან


გადაცემიდან, რომელიც სკანდალური ჩანაწერებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ გავიდა და რომელსაც წინ უძღოდა მმართველი გუნდის წევრების მტკიცება, რომ ჩანაწერები ფალსიფიცირებული იყო, ფაქტობრივად, გავიგეთ, რომ ეს ჩანაწერი ფალსიფიცირებული არ არის. ეს იმ ფონზეც, როდესაც მთელი გადაცემა, ბერა ივანიშვილის ინტერვიუმდე, წამყვანებიც ამ გზავნილის გავრცელებას ცდილობდნენ და მტკიცებითში იმეორებდნენ, რომ ჩანაწერები ფალსიფიცირებულია. 

გადაცემაში არ დასმულა არცერთი კრიტიკული კითხვა, მსჯელობის საგანი არ გამხდარა არასრულწოვნების დაჩაგვრის ფაქტები, რაც ამ ჩანაწერებმა გამოააშკარავა, პირიქით, გადაცემა ტოვებდა შთაბეჭდილებას, რომ "დედის კულტის" პატივისცემის სახელით, სხვების დაჩაგვრა ვაჟკაცური საქციელია. 

და მთავარი, გადაცემამ ნათელი გახადა, რომ ხელისუფლების მთავარი თავისტკივილი კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე მედიაა და "ფსიქოლოგიური ტერორიზმის გამავრცელებელი მედია უნდა გამოირთოს". 

 

კატეგორია - ეთიკა
რა იყო სამაუწყებლო მედიის მთავარი გამოშვებების ფოკუსი 8 მარტს, “ქალთა საერთაშორისო დღეს”, რა თემებზე გაამახვილა მედიამ ყურადღება, გადაფარა თუ არა, ერთი დღით მაინც, მედიაში პოლიტიკური თემები ქვეყანაში არსებულმა გენდერულმა უთანასწორობამ, ქალთა და გოგონათა მიმართ ძალადობამ, იმ სისტემურმა პრობლემებმა, რამაც ბოლო პერიოდში განსაკუთრებული სიმძაფრით იჩინა თავი - “მედიაჩეკერი” მაუწყებლების მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებს დააკვირდა.

ყოჩივარდები ქალ მძღოლებს, 1000 მშობლის მარში, საჯარო მოხელეების სტუმრობა მოხუცებულთა სახლების ბენეფიციარებთან, უფასო მგზავრობის ერთი დღე ქალებს და ა.შ. - ძირითადად ეს იყო ის თემები, რაც 8 მარტს, მაუწყებლების ფოკუსში მოხვდა. ისე როგორც გასულ წლებში, ამჯერადაც, სამაუწყებლო მედიის უმეტესობა მეტწილად სხვების შეთავაზებულ დღის წესრიგს გაყვა და თემა მხოლოდ იმ საკითხებით ამოწურა, რისი ინიციტივიაც სხვებისგან მოდიოდა.

და მეტიც, ზოგმა მთავარ გამოშვებაში ამ აქტივობების შესახებაც არ გააშუქა, მაგალითად, "1000 მშობლის მარში" ვერ მოხვდა "იმედისა" და "POSTV-ს" მთავარ გამოშვებებში.

8 მარტს, თბილისსა და საქართველოს 10 ქალაქში “1000 მშობლის მარში” გაიმართა. ეს იყო ერთ-ერთი აქტივობა 100-დღიანი კამპანიის, რომელიც 14 წლის ნინის გარდაცვალების შემდეგ დაიგეგმა. მარშის მონაწილეებმა ამ აქტივობით ქალებისა და გოგოების მიმართ სქესობრივი ძალადობა გააპროტესტეს და მნიშვნელოვანი მოთხოვნები გააჟღერეს სისტემური პრობლემების აღმოსაფხვრელად.


ტელეკომპანია “იმედი” მიმდინარე მოვლენების კადრ-სინქრონებად გაშუქებით შემოიფარგლა . “ქრონიკაში” პარლამენტში სპორტსმენ ქალებთან გამართული შეხვედრა, ასევე პატრულ-ინსპეტორების ქალი მძღოლებისადმი მილოცვები გავიდა.

„ქრონიკის“ მთავარ გამოშვებაში მცირე დრო დაეთმო მსოფლიოს სახვადასხვა ქვეყანაში 8 მარტთან დაკავშირებით გამართულ ქალთა მარშებს. ეთერში გავიდა ინფორმაცია ინდოეთში, იაპონიაში, ავსტრალიასა და შვეიცარიაში გამართული ქალთა მარშების შესახებ, თუმცა, ამ მარშებს შორის საქართველოს ქალაქებში გამართული “1000 მშობლის მარში” ვერ მოხვდა.

“POSTV-ის” მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში ქალთა საკითხებით იმით ამოიწურა, ვინ როგორ მიულოცა ქალებს 8 მარტი. სიუჟეტში ნაჩვენები იყო, როგორ ულოცავდნენ:

  • საპატრულო პოლიციის თანამშრომლები ქალ მძღოლებს
  • საპარლამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის მოადგილე ქალ პედაგოგებს
  • განათლების მინისტრი ქალ მეცნიერებსა და ხელოვნების სფეროს წარმომადგენლებს
  • კახეთის რწმუნებული და ყვარლის მუნიციპალიტეტის მერი მოხუცებულთა სახლის ქალ ბენეფიციარებს
  • გორისა და კასპის მაჟორიტარი დეპუტატი მუნიციპალური ტრანსპორტის ქალ მგზავრებსა და კონტროლიორებს.


სხვა თემა, რაც ქვეყანაში არსებულ გენდერულ უთანასწორობას, ქალთა და გოგონათა მიმართ ძალადობას და ა.შ. შეეხებოდა, POSTV-ის ეთერში არ გასულა. არ უხსენებიათ სიმბოლურადაც კი, მითუმეტეს იმ ფონზე, რომ მათივე სიუჟეტის ბოლოს მაყურებელს კარლ ჰარცელის შემდეგი კომენტარი შესთავაზეს: „ბევრი ქალი დაუცველია დისკრიმინაციისა და გენდერული ნიშნით ძალადობისგან. რაც ყოვლად დაუშვებელია”.

ტელეკომპანია „მთავარმა“ საქართველოს მასშტაბით ქალთა მოძრაობის მიერ ორგანიზებულ აქციებს და აქტივისტების მოთხოვნებს ვრცელი სიუჟეტი მიუძღვნა. 21:00-საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში გასულ სიუჟეტში ძირითადი აქცენტი ქალთა მიმართ ძალადობა და უფლებადამცველების მხრიდან სისტემური ცვლილებების მოთხოვნა იყო. მაყურებელი ქალთა მიმართ ჩადენილი მკვლელობების, მკვლელობის მცდელობებისა და სექსუალური ძალადობის ფაქტების ბოლო წლების სტატისტიკურ მონაცემებსაც გაეცნო, თუმცა, სხვა სიუჟეტები არც “მთავარის” მთავარ გამოშვებაში გასულა.

“ფორმულა” “1000 მშობლის მარშით” შემოიფარგლა. გამოშვებაში ყურადღება გოგონების მიმართ სექსუალური ძალადობის ფაქტებსა და უფლებადამცველების მოთხოვნებზე გამახვილდა. 1000 მშობლის“ აქცია-პერფორმანსის მიმდინარეობასა და აქტივისტების ძირითად მოთხოვნებს დაეთმო „ტვ პირველისა“ და „რუსთავი 2-ის“ მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში გასული სიუჟეტებიც.

მილოცვების, „1000 მშობლის“ მარშის, პარლამენტში სპორტსმენ ქალებთან შეხვედრის გარდა, საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მაყურებელს მთავარ გამოშვებაში საქართველოში გენდერული თანასწორობის კუთხით არსებული მდგომარეობის შეფასების შესახებ ვრცელი სიუჟეტიც მოამზადა. ეს სიუჟეტი არხის დირექტორის საუბრით დაიწყო იმის შესახებ, რას აკეთებს არხი გენდერული თანასწორობის უზრუნველსაყოფად, როგორც თავად ორგანიზაციაში, ისე ქვეყნისთვის და “ქართული ოცნების” წევრების კომენტარებით დასრულდა იმის შესახებ, რამდენად არის დაცული საქართველოში ქალთა უფლებები.

მაგალითად, ამ სიუჟეტის ბოლოს მამუკა მდინარაძემ თქვა, რომ “ქალთა მიმართ ძალადობის თემას საქართველოში 2012 წლის შემდეგ მიექცა ყურადღება”, გია ვოლსკიმ კი აქცენტი სახელმწიფოს მართვაში ქალთა მონაწილეობაზე გააკეთა და შენიშნა, რომ ამ მხრივ კი არის გაუმჯობესება, თუმცა, არასაკმარისია და საზოგადოების დამოკიდებულება თუ არ შეიცვალა, არაფერი გამოვა.

“ქალთა საერთაშორისო დღესთან” დაკავშირებით თემების შედარებით მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მთავარი საინფორმაციო გამოშვება. აჭარის ტელევიზიამ სიუჟეტები მოამზადა ქობულეთში, ბათუმსა და სხვა ქალაქებში გამართული ქალთა მარშის შესახებ, აქაც ძირითადი აქცენტი აქციის მონაწილეების მოთხოვნები იყო. საინფორმაციო გამოშვებაში მოხვდა UNICEF-ის კვლევა ადრეული ქორწინების შესახებ. ეთერში გავიდა სიუჟეტი „ქალებზე, რომლებიც სტერეოტიპებს ამსხვერვენ“ - მასალაში ძიუდოისტი და ჯარისკაცი ქალების ისტორიები იყო მოთხრობილი.

აჭარის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა კიდევ ერთი სიუჟეტი მოამზადა ქედის მუნიციპალიტეტში მცხოვრები ქალების შესახებ, სადაც ძირითადად ქალების სოფლად ცხოვრება იყო ასახული. 8 მარტთან დაკავშირებით კადრ-სინქრონის სახით გაშუქდა ქობულეთის პროფესიული კოლეჯისა და ახალგაზრდული კლუბის წევრების მილოცვა ხანდაზმულებისადმი. აჭარის ტელევიზიის მთავარ საინფორმაციოში სიუჟეტი გავიდა სარვამარტო საჩუქრებზეც.

 


მთავარი ფოტო: Civil.ge

კატეგორია - ეთიკა

28 თებერვალს ქუთაისში ნამახვანჰესის წინააღმდეგ ხალხმრავალი საპროტესტო აქცია გაიმართა. ეს იყო ბოლო წლებში ერთ-ერთი იშვიათი, თვითორგანიზებული სოლიდარობის შემთხვევა, პროტესტი, რომელიც რიონის ხეობის გადასარჩენად, რამდენიმე თვის წინ, სულ რამდენიმე ადამიანმა დაიწყო. “მედიაჩეკერი” დააკვირდა, რამდენად ჩანდა პროტესტის ეს მასშტაბურობა და მნიშვნელობა 28 თებერვლის დღის საინფორმაციო გამოშვებებში და, ასევე, რა იყო მაუწყებლების მთავარი ფოკუსი - რამდენად გაშუქდა მშვიდობიანი მანიფესტაცია პოლიტიკური პროცესებისგან დისტანცირებულად.

ხალხმრავალი საპროტესტო აქცია ქუთაისის ცენტრალურ მოედანზე დაახლოებით 13:00 საათზე დაიწყო და საათნახევარი გაგრძელდა. საპროტესტო აქცია ყველა ცენტრალური მაუწყებლის ფოკუსში მოხვდა, თუმცა, სხვადასხვა პრიორიტეტითა და აქცენტით.

მაუწყებლების ნაწილი რიონის ხეობის დამცველების პროტესტის გაშუქებისას მხოლოდ კადრსინქრონებით შემოიფარგლა (დაახლოებით 1,45 წთ დათმობილი დროით), ნაწილმა ეს თემა გამოშვების ბოლოსთვის შემოიტოვა, ნაწილმა ვერ გაუძლო ცდუნებას, ამ პროტესტისთვისაც პოლიტიკური ელფერი მიეცა, ნაწილისთვის კი ეს თემა საერთოდ არ აღმოჩნდა პრიორიტეტული.

უფრო კონკრეტულად, ქუთაისში გამართული ხალხმრავალი აქცია ყველაზე ნაკლებად საინტერესო აღმოჩნდა “რუსთავი 2-სთვის”, “აჭარის ტელევიზიისა” და POSTV-სთვის. ამ უკანასკნელისთვის განსაკუთრებულად, ვინაიდან, ამბავი მხოლოდ დღის ბოლოს, 58-წამიანი კადრსინქრონით გაშუქდა.

ტელეკომპანიებმა “იმედმა” და “მთავარმა არხმა” ცდუნებას, ჰესების თემაც მიხეილ სააკაშვილისთვის დაეკავშირებინათ, ვერ გაუძლეს. თუმცა, რესპონდენტი სრულიად განსხვავებული აქცენტებით წარმოაჩინეს - “მთავარმა არხმა” როგორც “გარემოს მთავარი დამცველი”, “იმედმა” კი როგორც ჰესების მთავარი მხარდამჭერი.

მთავარ ცდუნებას კი, ეს პროტესტიც პოლიტიკურ ჭრილში წარმოჩენილიყო, თითქმის ვერავინ გაუძლო და ამას აქციაზე ჩაწერილ რესპონდენტებზე დაკვირვებაც ცხადყოფს.

ნამახვანჰესის მოწინააღმდეგეთა ხალხმრავალი აქცია პირველი თემა იყო დღის ერთ რომელიმე საინფორმაციო გამოშვებაში მაინც საზოგადოებრივი მაუწყებლისთვის, “მთავარი არხისთვის”, “ფორმულასთვის”, “ტვ პირველისთვის” და “აჭარის ტელევიზიისთვის”. “რუსთავი 2-მა” ამბავი დღის მხოლოდ ერთ საინფორმაციო გამოშვებაში გააშუქა, მე-14 ამბად, POSTV-სთვისაც ეს ამბავი დღის მხოლოდ ერთ საინფორმაციოში მოხვდა, გამოშვების ბოლოს, 58-წამიან კადრ-სინქრონად.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველმა არხმა ქუთაისში მიმდინარე აქციის გაშუქებით 15:00 საათიანი საინფორმაციო გამოშვება დაიწყო. პირდაპირ ეთერში ადგილიდან ჟურნალისტი ჩაერთო და მაყურებელს აქციის ორგანიზატორის, მონაწილეების, ადგილობრივებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლის კომენტარები შესთავაზა. არხზე ამბის გაშუქებას ჯამში 3.40 წუთი დაეთმო.

15:00 საათიანი გამოშვების პირველი ამბავი იყო აქცია “მთავარი არხისთვისაც”. ამ არხზე რესპონდენტებში მრავლად იყვნენ პოლიტიკოსებიც. მაუწყებელს პირდაპირ ეთერში ქუთაისიდან კორესპონდენტი ჩაერთო და პირველი 10 წუთის განმავლობაში მაყურებელმა ისმენდა აქციის ერთი ორგანიზატორის, 5 მონაწილის, 2 არასამთავრობო ორგანიზაციის და 5 ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლის კომენტარებს. “მთავარმა არხმა” ამბის გაშუქებას ჯამში 19 წუთი დაეთმო.

ამის შემდეგ გამოშვება იგივე თემით გაგრძელდა და პირდაპირ ეთერში საქართველოს მესამე პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი ჩაერთო. ჟურნალისტმა სააკაშვილს შეაფასებინა ჰესის აშენების რისკები, რა საფრთხე ემუქრება ხეობას, შემდეგ კი, მისი პოზიციის და პროტესტის საწინააღმდეგოდ, შეახსენა, რომ გიგანტურ ჰესებსზე ნებართვები, ძირითადად, მისი ხელისუფლების დროს გაიცემოდა. რაზეც სააკაშვილმა უპასუხა, რომ მაშინ სხვა დრო იყო და მაყურებელს შეახსენა, რომ ენერგოდამოუკიდებლობა სწორედ მისი ხელისუფლების პირობებში მოიპოვეს.

ჰესების თემა საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის გვერდის ავლით ვერც “იმედმა” გააშუქა. 14:00 საათიან „ქრონიკაში“ ნამახვანჰესის თემა გამოშვების მე-18 წუთზე, კადრსინქრონად გავიდა და დაახლოებით წუთ-ნახევარი დაეთმო. მაყურებელმა აქციის ორგანიზატორისა და არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლის კომენტარები მოისმინა. უფრო მეტი ყურადღება ამ თემას “იმედმა” მომდევნო, 17:00 საათიან გამოშვებაში დაუთმო, საერთო ჯამში 7 წუთზე მეტი. ამ გამოშვებაში ნამახვანის საწინააღმდეგო პროტესტი პირველ თემად გავიდა. დასაწყისში მაყურებელმა კვლავ აქციის ორგანიზატორისა და არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენელთა კომენტარები მოისმინა, მეორე ნაწილში კი ყურადღება დაეთმო მიხეილ სააკაშვილის ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადებებს ჰესებთან დაკავშირებით.

„ქრონიკამ“ მაყურებელს ჯერ ექსპრეზიდენტის ნამახვანჰესის მოწინააღმდეგეების მხარდამჭერი განცხადება შესთავაზა, შემდეგ კი არქივიდან ამოღებული განცხადებები, რომლებშიც სააკაშვილი ჰესების მნიშვნელობაზე საუბრობს. საერთო ჯამში იმედმა მიხეილ სააკაშვილის განცხადებებს ჰესებთან დაკავშირებით დაახლოებით 4 წუთამდე დაუთმო. თემის გაშუქებისას „ქრონიკაში“ გავიდა ექსპერტის მოსაზრებაც იმის შესახებ, თუ „როგორი უნდა იყოს სახელმწიფო პოლიტიკა ჰესების მშენებლობასთან დაკავშირებით მაშინ, როცა ელექტროენერგიაზე მოთხოვნა ქვეყანაში ყოველწლიურად მატულობს და მაშინ, როცა ქვეყანა ენერგოდამოუკიდებლობისთვის იბრძვის“. „ქრონიკის“ შეკითხვებს საქართველოს ენერგეტიკის განვითარების ფონდის დირექტორის გიორგი ჩიქოვანი პასუხობდა და ქვეყნის განვითარებისთვის ჰესების მშენებლობის აუცილებლობაზე საუბრობდა.

ტელეკომპანია „ფორმულამ“ ნამახვანჰესის საკითხით 14:00 საათიანი საიფორმაციო გამოშვება დაიწყო. საკითხს 4 წუთზე მეტი დაეთმო. თემის გაშუქებისას „ფორმულამ“ მაყურებელს ქუთაისიდან ჟურნალისტის ჩართვა შესთავაზა. ეთერში გავიდა აქციის მონაწილეების, “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” და „თავისუფალი საქართველოს“ წარმომადგენლის სინქრონები. „ფორმულას“ 17:00 საათიან გამოშვებაში კი ჰესები მე-8 წუთზე მეორე თემად გავიდა და მის გაშუქებას დაახლოებით 2 წუთი დაეთმო. მაყურებელს „ფორმულამ“ აქციის მონაწილეებისა და კვლავ “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” წევრის კომენტარები შესთავაზა.

„ტვ პირველის” ეთერში 13:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში ჰესებთან დაკავშირებით გამართული აქცია მე-9 თემად 22-ე წუთზე გაშუქდა და 3 წუთი დაეთმო. ეთერში ჟურნალისტი ქუთაისიდან ერთვებოდა, ასევე გავიდა აქციის მონაწილეებისა და ენმ-ის წევრის კომენტარები. 15:00 საათიან გამოშვებაში საპროტესტო აქცია პირველ თემად გაშუქდა და მას 4 წუთამდე საეთერო დრო დაეთმო. ადგილიდან ერთვებოდა კორესპონდენტი, საინფორმაციო გამოშვებაში გავიდა აქციის მონაწილეების, პარტია “თავისუფალი საქართველოს” და „ლეიბორისტული პარტიის” წარმომადგენლის კომენტარები. 17:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში კი აქცია მე-12 წუთიდან გაშუქდა და 2.30 წუთი დაეთმო. თემის გაშუქებისას „ტვ პირველის“ მაყურებელმა აქციის 4 მონაწილის, ასევე “თავისუფალი საქართველოს” და „ლეიბორისტული პარტიის” წარმომადგენლის კომენტარები კიდევ ერთხელ მოისმინა. საინფორმაციო გამოშებებს შორის ქუთაისში მიმდინარე მოვლენები პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა “ანა ახალაიას დღის ამბებში”.

ამბავი მხოლოდ კადრსინქრონად გაშუქდა "აჭარის ტელევიზიაში", "რუსთავი 2-სა" სა "POSTV-ზე".

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიამ აქციით 15:00 საათიანი გამოშვება დაიწყო. ამბავს მხოლოდ 1.45 წუთი დაეთმო და მაყურებელმა მხოლოდ აქციის ორგანიზატორის მიერ აქციაზე გაკეთებული საჯარო განცხადება მოისმინა .

"რუსთავი 2-მა" ჰესის საწინააღმდეგო აქცია 15:00 საათიანი საინფორმაციო გამოშვების დასკვნით ნაწილში მეთოთხმეტე ამბად, 1.40 წუთიან კადრსინქრონად გააშუქა. მაყურებელმა მოისმინა მხოლოდ აქციის ორგანიზატორის და აქციის ორი მონაწილის კომენტარები.

ტელეკომპანია "POSTV-მ" ჰესის საწინააღმდეგო აქცია 14:00 საათიან გამოშვებაში საერთოდ არ გააშუქა, 16:00 საათიანში კი გამოშვების დასასრულს, მერვე ამბად, კადრსინქრონად გააშუქა და 1 წუთამდე (58 წამი) დრო დაუთმო. მაყურებელმა მხოლოდ აქციის მონაწილის და ორგანიზატორის კომენტარები მოისმინა.

 


მთავარი ფოტო: ონლაინგამოცემა "პუბლიკა"

კატეგორია - ეთიკა
16 თებერვალს საქართველოს პარლამენტმა “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” თავმჯდომარის, ნიკა მელიას საქმე განიხილა და სადეპუტატო მანდატი შეუჩერა. ამბავი დილიდან ტელეკომპანია “იმედისთვის”, ისევე როგორც სხვა ყველა მედიასაშუალებისთვის, დღის მთავარი თემა იყო. მთელი დღის განმავლობაში “იმედი” იმგვარად აშუქებდა ნიკა მელიას საქმეს, რომ ტოვებდა შთაბეჭდილებას, თითქოს, მთავარი მიზანი ამბის არა ობიექტურად გაშუქება, არამედ პროკურატურისა და “ქართული ოცნების” პოზიციების გამყარება იყო.

“ქრონიკის” დღის ყველა გამოშვებაში ნიკა მელიას დეპუტატობის მანდატის შეწყვეტის საკითხი ერთი და იმავე მესიჯებით, აქცენტებით და რესპონდენტებით შუქდებოდა. მაყურებელი თავდაპირველად პროკურორისა და მმართველი პარტიის რამდენიმე წუთიან ვრცელ მონოლოგებს ისმენდა. შიგადაშიგ ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლების კომენტარებიც გადიოდა ეთერში, თუმცა, ყველა კრიტიკულ შეფასებას კვლავ “ქართული ოცნების” წარმომადგენლების საპასუხო განცხადებები მოსდევდა, რომლებიც ერთი მხრივ აბათილებდა გაჟღერებულ საწინააღმდეგო აზრს და მეორე მხრივ - ამყარებდა პროკურატურის ბრალდებებს “ნაციონალური მოძრაობის” თავმჯდომარის წინააღმდეგ.

მთელი დღის განმავლობაში “იმედის” მაყურებელი ან საერთოდ ვერ იღებდა ინფორმაციას ამბის მთავარი მოქმედი გმირის - ნიკა მელიას პოზიციის შესახებ, ან მხოლოდ პროკურორისა და მმართველი პარტიის პოზიციების გაცნობის შემდეგ ჰქონდა შესაძლებლობა, რომ მელიას განცხადებებიდან კონტექსტიდან ამოგლეჯილი ფრაზები მოესმინა.

უფრო კონკრეტულად, დილის 11:00 და 12:00 საათიან გამოშვებებში “იმედმა” ისე მოამზადა სიუჟეტები, რომ ნიკა მელიას კომენტარები ეთერში არ გასულა (მიუხედავად იმისა, რომ ნიკა მელია დილიდან საჯარო განცხადებებს აკეთებდა, მათ შორის, ახსენებდა "იმედსაც" და, როგორც შემდეგი გამოშვებებიდან ჩანს, “იმედის” კორესპონდენტიც “ნაციონალური მოძრაობის” ოფისში იმყოფებოდა). 14:00, 17:00 და 20:00 საათიან გამოშვებებში კი მაყურებელმა რამდენიმე წამიანი, კონტექსტიდან ამოგლეჯილი ფრაზები მოისმინა. ძირითადად, ნიკა მელიას კომენტარებიდან მაყურებელმა მხოლოდ ის გაიგო, რომ იგი “მუქარის ტონს ინარჩუნებს” ,ამბობს, რომ ვერ დაიჭერენ და რომ იგი “ალეკო ელისაშვილს დაუპირისპირდა და დაემუქრა”.

ამბის გაშუქებისას, გადაცემის წამყვანები, ისევე როგორც ჟურნალისტები, შეფასებითი კომენტარებით და მოსაზრებების გაჟღერებით პოზიციონირებდნენ როგორც მხარე. რეპორტიორები აქცენტს აკეთებდნენ იმაზე, რომ ოპოზიციის წარმომადგენლები ნიკა მელიას “ფიზიკურად დაცვას” აპირებენ და ამტკიცებდნენ, რომ “არ არის გამორიცხული, რომ ამან მათი მხრიდან კანონის დარღვევაც გამოიწვიოს”. გარდა ამისა, ამბის წარდგენისას ჟურნალისტები იყენებდნენ მსგავს ფრაზებს: “მელიას შოუ გრძელდება”, “ურჩი ბრალდებული”, “მელია მუქარის ტონს ინარჩუნებს” და ა.შ.

დღის მთავარ 20:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში ამბის გაშუქებას თითქმის ნახევარი საათი დაეთმო და ამ დროის განმავლობაში აქცენტი ბრალდების მხარის პოზიციების დაცვაზე კეთდებოდა, ნიკა მელია კი წარმოჩენილი იყო, როგორც არაკანონმორჩილი და “ურჩი” ბრალდებული. პარალელურად ოპოზიციის პროტესტი შეფასებული იყო, როგორც “სააკაშვილის სცენარი - პროვოკაცია, შეტევა პოლიციაზე და დესტაბილიზაცია”.
კატეგორია - ეთიკა
11 წლის განმავლობაში საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების სტატისტიკური ანალიზი აჩვენებს, რომ ყველაზე ხშირად ჟურნალისტები სიზუსტის პრინციპს არღვევენ.

ქარტიის პირველი პრინციპის მიხედვით, ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს საზოგადოების უფლებას, მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.

რა არის ზუსტი ინფორმაცია?


ქარტიის განმარტებების მიხედვით, ზუსტ ინფორმაციად ითვლება ორ სხვადასხვა წყაროსთან გადამოწმებული ინფორმაცია, რომელშიც იდენტიფიცირებულია ადამიანი, ადგილი, მოვლენა – ვისაც და რასაც ეხება ინფორმაცია.

ხშირია შემთხვევა, როდესაც ჟურნალისტს უკავშირდება წყარო და აწვდის გარკვეულ ინფორმაციას, რომელიც ამხელს კონკრეტულ დანაშაულებრივ სქემას ან დანაშაულებრივ ჯგუფს ან პირს.

როგორც წესი, ამის შემდეგ იწყება ჟურნალისტის მთავარი საქმიანობა - მიწოდებული ინფორმაციის სიზუსტის გადამოწმება. სწორედ ამიტომაც ქარტიის პირველი პრინციპის ძირითადი სიმძიმე მოდის სიტყვებზე - “ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს”, ანუ ჟურნალისტუს მიერ მომზადებულ მასალაში უნდა ჩანდეს მისი მცდელობა, რომ მან საზოგადოების მიმართ გამოიჩინა პატივისცემა და ბოლომდე გადაამოწმა ფაქტები, რათა გამოექვეყნებინა სიმართლე და ზუსტი ინფორმაცია.

რატომ ვერ იცავენ ჟურნალისტები სიზუსტის პრინციპს?


საბჭოს გადაწყვეტილებებში ყველაზე ხშირად სწორედ ჟურნალისტის არასაკმარის მცდელობებზეა საუბარი, რაც იწვევს საბოლოო ჯამში ინფორმაციის სიზუსტის პრინციპის დარღვევას.

ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ამ კუთხით არის “შეპასუხების უფლების” დარღვევა.

BBC-ის სარედაქციო გაიდლაინის მიხედვით, რედაქციამ უნდა შესთავაზოს “შეპასუხების უფლების” გამოყენება მათ, ვის მიმართაც აქვეყნებს კრიტიკულ ან ბრალდების შემცველ მასალას.

“შეპასუხების უფლების” რეალიზებისთვის რედაქცია სხვადასხვა ფორმატს მიმართავს - ეს შეიძლება იყოს ინტერვიუს შეთავაზება ე.წ. ბრალდებული მხარისთვის, ასევე, წერილობით ან ტელეფონით დაკავშირება.

BBC-ის გაიდლაინის მიხედვით, აუცილებელია, რომ ე.წ. ბრალდებულმა მხარემ მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია, თუ რა კონკრეტული ბრალდებები გაიჟღერებს მის წინააღმდეგ მომზადებულ მასალაში და მიეცეს მას ადეკვატური დრო პასუხისთვის.

გადაწყვეტილებაში საქმეზე - “შპს "სფერო ჰოლდინგი" ბელა ზაქაიძის წინააღმდეგ”, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭო აღნიშნავს: “საბჭო არ აფასებს, ვისი პოზიციაა სამართლებრივად სწორი - რესპონდენტების თუ კომპანიის, არამედ იკვლევს, რამდენად სცა ჟურნალისტმა პატივი საზოგადოების უფლებას - მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია”.

საბჭომ ჟურნალისტური ეთიკის დარღვევად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ ჟურნალისტმა აუდიტორიას არ შესთავაზა დადანაშაულებული მხარის პოზიცია სიუჟეტში, რომელიც “მძიმე ბრალდებებს შეიცავდა”. აღნიშულ საქმეში, ჟურნალისტი დაუკავშირდა ბრალდებული კომპანიის დირექტორს, რომელიც ქალაქაგრეთ იმყოფებოდა და ამ ბრალდებებზე საპასუხოდ კონკრეტული პირი გამოყო, ვინც ჟურნალისტმა “არაუფლებამოსილად” მიიჩნია.

“თუ ჟურნალისტისთვის მიუღებელი იყო სხვა პირის ჩაწერა, მაშინ შეეძლო დალოდება მის დაბრუნებას თბილისში და მისგან აეღო ინტერვიუ…საბჭოს მიაჩნია, რომ მისაწოდებელი ინფორმაციის მაქსიმალური სიზუსტე გადასწონის ამბის გაშუქების ოპერატიულობის საჭიროებას”, - ნათქვამია საბჭოის გადაწყვეტილებაში.

საქმეში “გიორგი გაჩეჩილაძე ელისო კილაძის წინააღმდეგ”, საბჭომ აღნიშნა, რომ იგი არ მსჯელობს იმის შესახებ, სტატიაში მითითებული ფაქტები რამდენად შეესაბამებოდა სიმართლეს, არამედ აფასებდა ჟურნალისტის მცდელობას, სცადა თუ არა ინფორმაციის გადამოწმება, მათ შორის მიმართა თუ არა კომენტარისათვის იმ პირებს [მაგალითად, გიორგი ან ლევან გაჩეჩილაძეს], ვისაც ეხებოდა სტატიაში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

“როგორც განმცხადებელმა აღნიშნა, სტატიის ავტორი ძმებ გაჩეჩილაძეებს არ დაკავშირებია კომენტარის მისაღებად. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება დაადასტურა მოპასუხე ჟურნალისტმა ელისო კილაძემაც. შესაბამისად, საბჭო თვლის, რომ ამით დაირღვა ქარტიის პირველი პრინციპი, საზოგადოებას ჰქონდა უფლება და მოლოდინი, რომ სცოდნოდა იმ სუბიექტების პოზიციაც, რომლებიც მოხსენიებულნი იყვნენ სტატიაში”, - ნათქვამია საბჭოს გადაწყვეტილებაში.

შეპასუხების უფლების გარდა, ინფორმაციის სიზუსტეს ემსახურება ჟურნალისტის სხვა მცდელობებიც - მოიპოვოს მტკიცებულებები: დოკუმენტები, ფოტო ან ვიდეომასალა, გამოითხოვოს საჯარო ინფორმაცია, ინტერვიუები სხვა წყაროებთან და ა.შ.

უზუსტობა და არა დეზინფორმაცია


ბოლო პერიოდში სახელმწიფო უწყებები ერთმანეთის მიყოლებით აქვეყნებენ სხვადასხვა სახის განცხადებებს, ფოტოპოსტებს, ვიდეოკლიპებს, რომ ამა თუ იმ ოპოზიციურად განწყობილი მედიის მიერ მომზადებული მასალა დეზინფორმაციაა.

მაგალითად, თავდაცვის სამინისტროს სტრატკომი ხშირად აქვეყნებს საპასუხო განცხადებებს სხვადასხვა მედიასაშუალების მიერ მომზადებულ მასალებზე და მათ ცრუ ინფორმაციას უწოდებს. თუმცა ხშირად იყენებს ტერმინსაც - “დეზინფორმაცია”.
რეალურად კი უზუსტობა და დეზინფორმაცია მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისგან. დეზინფორმაცია არის ცრუ ინფორმაციის მიზანმიმართული გავრცელება, ანუ ფაქტების განზრახ დამახინჯება, რაც ძალიან მძიმე ბრალდებაა მედიასთან ან ჟურნალისტებთან მიმართებაში და ნათელ, არგუმენტირებულ დასაბუთებას მოითხოვს.